Maandblad de Star van januari 1820
| De pdf van dit nummer staat hier op delpher.nl |
|---|
Pagina 1. Inleiding tot dezen Jaargang, — een algemeen Overzigt der Maatschappij van Weldadigheid; tevens dienende ter aanwijzing van hare Reglementaire en organieke Wetten, voor zoo verre die tot hiertoe zijn geplaatst in de Star, voor 1819[bewerken | brontekst bewerken]
De Permanente Kommisfie van Weldadigheid heeft het dienfiig geacht, eene korte Schets te geven van het geheel aller inrigtingen, de Maatschappij betreffende, met aanwijzing der Reglementaire en Organieke Wetten, daartoe betrekkelijk, voor zoo verre die reeds in dit Tijdschrift zijn publiek gemaakt, en tevens de nog niet uitgegeveue in dit en volgende Nommers mede te deelen; en zulks, ten einde ieder belanghebbenden in de gelegenheid te (lellen, om hare inrigtingen in een onderling ver.» band te kunnen beschouwen, en inzonderheid ten gebfuike der SubkoramisfiCn en andere gezag-uitoefenende Korporatiën ui' pcribnen, tot deze Maatschappij behoorende. Deze Schets zal dus eigenaardig bevatten eene opgave van het doel, de middelen, en den staat der geheele onder-*.
ne-
(;*") Wij lisdde,; bij N". XII voor 1819 eene volledige Verzameling Van alle deze Stukken, z»» uirset-even als nog onuitgegeven, aangekondigd, om die in dit N-»r net - plsuwiüü. Naderhand eclitei zijn Vvsj te rade geworden, otif, (aar deze Stukken al te breed uidoopen, Om in.en N0;. vervat cc poriën, ov.> in be star te bepalen bij een beredeneerd Ovev/.i;..t eer «e.ivule iuri^ting en van den werkelrjken staat der Maatschappij, raa.>verwtül»g tektens op die Wecten en Reulctnentcu, welks reeds in den afgeloopen Jaargang te vinden zijn * zullende de no« ui-" uid-c^evc::;: in dit en volgende Nos. worucn medegedeeld; terwijl gelijktijdig met dit Kommer bij J. van dek hbT$ in een a&ondtriyk bundeltje," voor elk tot matigen prijs verkrijgbaar, zal werden ujtgegev eene volledige Verzameling van alle deae Wetten er. orjjanu S ukken, voorafgegaan, met de noodige wflïi* gin" j Van de bier voorkomende Inleiding. PB rboaivtie.
Sa STAR $ 1820,' N°, E! A
( * )
neming, gelijk ook de vooruitzigten, weiken deze voor de toekomst oplevert, ten einde meer en meer de kennis onzer inftelling te verspreiden, en de natie tot medewerking op te wekken. Wij vleijen ons, dat alle met den aard dier inftelling meer bekende Lezers deze uitweiding «iet misduiden, maar zich, ten behoeve hunner mingeoefende Landgenooten, eene gedeeltelijke herhaling van dien aard, zich, uit aanmerking van het doel, en nut bij het raadplegen der Wetten, wel zullen willen getroosten.
De inrigtingen der Maatschappij van Weldadigheid hebben hoofdzakelijk ten doel, aan onze talrijke verarmde, en onder den druk der behoeften zuchtende Landgenooten, — arbeid, en hierdoor middelen van beltaan, te verschaifen; de behoeftigen, veelal tot een' lagen trap van beschaving afgedaald, te herleiden tot zedelijkheid, nijverheid en zelf beltaan; aan hunne kinderen inzonderheid eene opvoeding te geven, ftrookende aan den éénen kant met den ftand, waarvoor zij in de Maatschappij bestemd zijn, en aan de andere zijde gelchikt, om hunne zedelijke en phyfiekc krachten te ontwikkelen, en hen tot brave burgers» van den Staat te vormen, die, wel verre van den Staat tot last te (trekken, integendeel door hunne arbeidzaamheid en vaderlandsliefde met den tijd als hare nuttiglte Leden zullen mogen beschouwd worden.
Aan deze oogmerken is tevens het doel verbonden, om de Gemeente- en Armen-Belturen zoo veel mogelijk, en wel voor een aanzienlijk gedeelte, te ontlasten van dat kostbaar onderhoud der behoeftigen, waaronder vele derzelven gebukt gaan, en daar de kosten hiervan door de ingezetenen gedragen moeten worden, hetgeen eene zeer vruchtbare bron van verarming oplevert, ook deze, zoo veel mogelijk, te dempen.
Ter
( 3 )
Ter bereiking Tan zulke gewigtige bedoelingen was het niet genoegzaam, door eenige opofferingen voor den oogenblik verbetering in het lot der behoeftigen daar te ftellen; de ervaring heeft doen zien, dat geen fabriekmatige arbeid, voor zoo verre die niet op eene wezenlijke behoefte der ingezetenen van den Staat gegrond is, en het gefabriceerde niet tot gelijke deugdzaamheid en prijs, als door anderen geleverd kan worden, aan het oogmerk op den duur beantwoordt, maar dat bij den tegenwoordigen overvloed van handen, en de algemeene schaarschheid en. duurte der levensmiddelen, het gevolg daarvan, de verbetering van den toeftand der behoeftigen, voornamelijk gezocht moet worden in zoodanigen arbeid, waarvan de arbeider zelf de voortbrenger, en grootendeeis ook de gebruiker is, en voor welks overschot altijd nog eene voordeelige markt te vinden is.
Aan alle deze vereischten voldoet alleen de Landbouw; deze verschaft het voeclfe! en de grondltof voor eene eenvoudige kleeding, en wanneer de eischen der Natuur te dezen aanzien bevredigd zijn, boe gering is dan niet het overschot onzer wezenlijke behoeften, hoe gering zijn dan de middelen, gevorderd om ook deze te bevredigen!
Hierbij was het reeds a priori te vooronderftellen, dat7 onder alle foorten van arbeid, 's menfehen natuurlijkfte aanleg {dispofitié} tot den Landbouw zoude neigen: immers, bestemd om van de voortbrengfelen der aarde t» leven, en die door arbeid aan haren schoot te ontwoekeren, moet hij daartoe van de Natuur dien aanleg ontvangen hebben, welke hem daartoe geschikt maakt, en waarin zijn bestaan en zijne vermenigvuldiging alleen gegrond kunnen zijn. Ieder volk toch heeft, al te talSik geworden zijnde, ogi van de natuurlijke voortbiengA » fe.
( 4 )
felen der aarde te leven, in den Landbouw de vermeerdering zijner levensmiddelen moeten zoeken; en zou dan den mcnsch een geschikte aanleg geweigerd zijn tot eene bezigheid, die onder allen hem de noodzakelijkfte, en waartoe hij, als het ware, door den aard der dingen bepaald is? A posteriori zijn wij dan ook niet in deze verwachting te leur geilek!, en de ondervinding heeft wederom te Frederiks-Oord doen zien, dat behoeftigen, welke daartoe de vereischte krachten bezitten, onder vereischte zorg en toezigt, zeer wel tot den Akkerbouw zijn op te leiden.
Trouwens, indien men deze eigenfehap aan den EuropéSr kon betwisten, zoude men hem ten aanzien van natuurlijke geschiktheid, om voor zijn bestaan te zorgen, dat is, den grond te bearbeiden, beneden den Affikdanfehen Neger moeten stellen: de duizendtallen, die uit dat werelddeel, zonder eenige kennis van Landbouw, naar onze volkplantingen jaarlijks plagten te worden overgevoerd, en binnen korten tijd ter bebouwing van moeijelijke gronden werden bekwaam gemaakt, bewijzen genoeg, wat men te dezen aanzien van meer befehaafdc menfehen verwachten mag. Men zegge niet, dat zij door zweepllagen daartoe gedwongen werden: is dan het nijpende der behoefte een minder ftrenge geefel, dan de zweepllagen van een' West-Indischen planter? Daar overigens de ondervinding dit vraagit.uk volledig beflist heeft, kunnen wij dns van alle verder betoog onthouden.
Indien de Maatschappij echter, ter bereiking van haar oogmerk, den behoeftigen reeds vruchtdragende gronden had aangewezen, dan zouden daardoor zij, die thans van de bearbeiding derzelveh leven, op nieuws tot behoefte eebra:{t zijn, en het geneesmiddel zou de kwaal flïdits' naar elders Lebbeu verplaatst. liet bebouwen dus
van
C 5 )
van woestliggende gronden, waarvan alleen in de Noordelijke Provinciën ongeveer 800,000 morgens worden aangetroffen, was dc eenige weg, die, in dit g. val, ter be^ reiking van het doel geleiden kon; en schoön wel hierdoor de onderneming aanvankelijk werd verzwaard, was echter deze, meerdere moeijelijkheid te boven te komen, door, des noods, aan de Kolonisten eenige bekwame Bouwlieden toe te voegen; in het vervolg kon de reeds verkregene geschiktheid der eerst gevestigden ter hulp der later gevestigden dienstbaar zijn..
Het was echter niet genoeg, den Landbouw tot de hoofdbezigheid onzer behoeftigen te bestemmen: de her{telling hunner krachten, de opleiding tot bezigheid, vorderde tijd, en het was niet te verwachten, dat de eerfte proeve, inzonderheid daar deze op onbebouwde gronden geschieden moest, reeds terftond het noodige voor hun onderhoud opleveren zou. Hierbij was het van belang, ook de vrouwelijke huisgenooten aan eene nuttelooze ledigheid te onttrekken, hen tot arbeidzaaamhekl aan te Iporen, en hun de geschiktheid te *«m verkrijgen, om de grove voortbrengfelen van den grond en het dierenrijk, tot kleeding bestemd,: te keren bearbeiden,. en tot nut van het huisgezin aan te wenden; te dien einde moest dan ook het spinnen van wol en vlas met den veldarbeid vereenigd worden, en daardoor zoo wel eene nuttige opleiding voor hunne volgende bestemming, als een gewigtig middel om aanvankelijk tot onderhoud van het huisgezin bij te dragen, verkregen Worden.
Het doel en de middelen, in dezen aan te wijzen, hoe goed die keuze ook geweest mogt zijn, waren, op zich zelve, in dit geval, niet voldoende; er werden ook inrigtingen gevorderd, om beschikking over die middelen te bekomen, en de zaken tót hun doeleinde te leiden;
A 3 hicr>
C « 3
hterthe werd het omwerp ter vestiging en uitbreiding eener Maatschappij gevorderd, uit de vereeniging van een aanzienlijk gedeelte der natie bedaande, welke jaarlijks hoofdelijk, tot weder-opzeggens toe, ƒ2.60 zoude bijdragen, boven en behalve zoodanige vrijwillige giften, als waartoe ieder genegen mogt zijn; ook werd ieder Lid uitgenoodigd, om voor eene naar goedvinden te bepalen hoeveelheid linnen in te fcbrljven, waardoor de vereiscbte fondfen verkregen werden tot het nemen eener proeve, en door de vrijwillige inschnjvin'g van het linnen tevens het debiet der verwerkte dof verzekerd.
In alle Gemeenten werden, zoo veel mogelijk, Subkommisfiën opgerigt, voornamelijk in de Steden, bestaande uit twee Leden van het Bestuur, twee Geestelijken, en twee der aanzienlijkde Leden van de Maatschappij aldaar, door de Plaatfelijke Beduren te kiezen; op de Dorpen waren deze Kommisfiën uit den Predikant, Pastoor, Schout, en één der Leden, zoo veel mogelijk, zamengefteld. De Sub-kommisfiën in de Tribunalc Steden werden in korrespondentie gefteld met de Sub-kommisfiën der kleinere Steden en der Dorpen van hunnen Geregtsban, en op deze wijze werd er eene geregelde korrespondentie tusschen de Hoofd-kommisliën en alle de Leden daargefteld.
De Iloofd-kommisfie, uit twaalf Leden bestaande, en waarvan Zijne Koninklijke Hoogheid, Prins frederik, jongde Zoon des Konings, het 'prefidium levenslang wel op zich heeft willen nemen, werd onder zoodanige bepalingen, als het Algemeen Reglement voorschrijfr (*), met de uitvoering en het beheer van alle aangelegenheden der Maatschappij belast. Twee
Ad*
(*) Dit Reglement wordt bij de Boekverkoopers van cleef uitgegeven, en is alom verkrijgbaar. i>b red.
t
(?}
Adftsfarm werden uit hare Leden gekozen, hoofdzakelijk met het ontwerpen der Wetten, en de uitvoering der Befluiten belast, en persoonlijk verantwoordelijk gefteld voor de nakoming der gemaakte voorfctiriften; verders werd aan eene Permanente Kommisfie, (de HoofdUommisfie niet vergaderd zijnde) welke de «de Jdjesfor preiideert, de direktie der ioopende zaken opgedragen.
Eene tweede Kommisfie, van 24 Leden, jaarlijks door de Leden der Maatschappij te benoemen, is fpeciaal belast met het onderzoek naar de deugdzaamheid der adminiftratie, den staat der gedane ondernemingen, en of alle voorschriften behoorlijk volbragt zijn. Zijne Koninklijke Hoogheid, de Prins van oranje, heeft het prcfidium dezer reeds benoemde Kommisfie wel op zich willen nemen; zoodat de Maatschappij, door de aanzienlijke personen, aan derzelver hoofd gefteld, 'en inzonderheid door de verleende gunften van Zijne Majefteit den Koning onderfteund, eene groote mate van vertrouwen en medewerking bij de overige gekonftitueerde Magten in den Staat heeft mogen ondervinden.
Voorts is uit de aanzieniijKfte en kundigfte Leden der Maatschappij een niet onaanzienlijk aantal tot honoraire Leden, en een niet minder groot aantal tot korresponderende Leden benoemd: eene inrigting, hoofdzakelijk ten doel hebbende, om de kennis en deelneming aan deze vereeniging meer en meer uit te breiden, en aan de Kommisfie al die hulpmiddelen te doen aanwijzen, welke ter bevordering harer bedoelingen ftrekken kunnen.
Een Tijdschrift, maandelijks uitgegeven, van vijf of meerdere bladen druks ieder Nommer, ftrekt tevens, om den aard der onderneming meer en meer algemeen bekend te maken, en bevat, behalve zoodanige ftoffen, als A 4 tot
tot dit doel bijzonder gefeliikt geacht worden, zoodant ge leerzame en belangrijke onderwerpen, als den leeslust kunnen opwekken, en op eene nuttige wijze bezig houden; meer dan 1,400 exemplaren, welke hiervan gedebiteerd worden, [trekken ten bewijze, dat de publieke aandacht zich met genoegen op het daarin verhandelde blijft vestigen.
Door deze inrigting is dan ook de Maatschappij, ten minde in hare hoofdkentrekken, bij ons algemeen bekend geworden, en hebben hare werkzaamheden zich door het geheele ligc'baam van den Staat verspreid. Het gevolg -daarvan 'is geweest, dat reeds het getal harer Leden in het eerde jaar tot meer dan ao,ooo is aangegroeid, en nog dagelijks vermeerdert; hierdoor is al dadelijk een fonds van ƒ 71,512.831 verkregen, en eene infehrijving voor 26,015 ellen linnen; zoodat de Hoofdkommislie zich in daat gevonden heeft, na een beduur van twee of drie maanden, dadelijk tot de uitvoering van het gemaakte ontwerp over te gaan. Niets, vleijcn wij ons, pleit meer voor de deugdzaamheid onzer inrigting, dan de fpoed niet alleen, maar ook de volledige wijze, waarop alles is tot dand gebragt, en waarvan het Rapport der Kommisfie van Toevoorzigt, in N°. XI Van de star medegedeeld, na een voorafgaand oni'hindig en naauwkeurig onderzoek ten bewijze ftrekt. Het moge bij eene oppervlakkige beschouwing febijnen, dat deze inrigting minder omflagtig had kunnen zijn; tot het ophalen van een groot gebouw behoort een breecle grondflag, en deze éénmaal wél gelegd zijnde, kan men daarop veilig voortbouwen. Het ware voorzeker niet moeijelijk geweest, aan eene enkele Kommisfie deze werkzaamheden op te dragen; dan, een waakzaam toe-.
( 9 )
zigt",; dat jaarlijks verandert, en dat geen ander belang heeft, dan voor de itrikte komptabiliteit cn rigtige uitvoering der bepalingen te zorgen, is eene zaak van zoo veel gev/igt, en staat in een zoo naauw verband met het.publiek vertrouwen, onmisbaar, om in onze onderneming wel te Hagen, dat men zich de meerdere moeite, om zoodanig een toezigt daar te ltellen,. getroosten moest: trouwens, de geregelde loop, dien het beheer van de aangelegenheden der Maatschappij in een tijdperk van slechts y jaar verkregen beeft, het ordelijk beltaan van alle ligchamcn, tot de direktie noodig, en de regelmatige uitvoering der ondernemingen, zijn het beste bewijs van de uitvoerbaarheid der voorgeftelde in-, rigtingen. Slechts tweemalen heeft de Hoofd-kommisfie behoeven te vergaderen, en door de Permanente Kommisfie zijn derzelver talrijke befluitcn (*), zonder ergens eenige 'boifing te ondervinden, tot ftand gebragt.
In dc eerfte Vergadering werd tevens de Hoofd-kommisfie in onderscheidene afdeelingen gedeeld, als, die van Financiën, van Korrespondentie, Onderwijs, Koloniale en verdere'organieke werkzaamheden, en de Inftfukciën ter regeling van derzelver werkzaamheden gear-rêftccrd, sommige van welke Stukken, bij hare tweede. Vergadering, in dit jaar, eenige geringe wijzigingen onder-gaan hebben, en in dit Tijdschrift, zoodanig als dezelve thans befiaan, eerlang nader zuilen worden 'medegedeeld (f). -â– â– '. De
(*) De voorftellcn, daartoe betrekkelijk, worden van tijd tot tijd toegezonden san dc Leden, die daarop schriftelijk hunne aanmerkingen inzenden, en daarna wordt, indien de zaken dringend zijn, het befinit opgemaakt; doch, nïtiicl duldende, in de jaarlijksche algemeene Vergadering afgedaan, (f) Men ijc dezeiven in de Verzameling vat! Wetten en
.; " ' ' A 5: '
( io )
De Permanente Kommisfie, bestaande uit den Prefïdent der Koloniale Werkzaamheden, (die tevens, volgens het Reglement, den post van aden Adfcsfor waarneemt) en uit e'e'n Lid van die van Korrespondentie, en één van die tot het Onderwijs, is, gelijk wij reeds gezegd hebben, met de dagelijksche werkzaamheden belast, wanneer de overige Leden niet vergaderd zijn; en hierdoor gaan de zaken altijd geregeld voort, fcboon verscheidene andere Leden der Hoofd-kommisfie op onderscheidene, veelal zeer verwijderde, plaatfen woonachtig zijn. De Kommisfie van Financie, echter, refideert bepaaldelijk te Amflerdam, en is bestendig in de uitoefening van de haar aangewezene taak bezig.
In de eerde Algemeene Vergadering werd tevens het befluit geisomen tot het doen der eerfte proeve van kolonifatie met een vijftigtal huisgezinnen, federt tot 52 vermeerderd; en zoodra de noodige fondfen ingekomen waren, en een geschikt fluk gronds, Westerbeekfloot genoemd, op de grenzen van Drenthe, Vriesland en Overijsfel gelegen, was aangekocht, aldaar 51 koloniale woningen, benevens een Magazijn, Spinzaal, Schoolhuis en twee Onder-opzieners-woningen gebouwd, welke arbeid in het begin van November 1818 voltooid werd, zijnde de Kolonisten, door de Sub-kommisfiënder Steden en eenige weinigen van de Dorpen gedefigneerd, aldaar reeds vóór den winter des jaars 1818 gevestigd.
Om de Kolonisten tot het doel hunner bestemming op te leiden, werd er een Reglement ontworpen, hetwelk hen met,hunne verpligtingen bekend moest maken; en
om
Reglementen, enzv., in de noot op bl. 1 aangekondigd, en tegelijk met dit N°. bij den Heer j. van der hey uitgege» vsn wordende. "e *ed.
(» )
'om hen tevens te overtuigen van de weldadige bedoelingen der Maatrcbappij, werd bij hetzelve gevoegd eene opgave der feegjnfelen, die de Maatschappij in dezen ten rigtfnoer aangenomen hadden, beide in N°. n en 111 van de star, voor 1819, te vinden.
De ondervinding heeft doen zien, dat de daarin vervatte bepalingen volkomen toereikten, om alle, niet te veel verbasterde behoeftigen aan hunne verpligting te doen beantwoorden; daar echter het ontwerp der Maatschappij zich ook uitflrekt tot min geschikte behoeftigen, gelijk bedelaars, en dezulken, die door verregaande luiheid tot gebrek vervallen zijn, zoo heeft men noodig geacht, deze laatften van de overige af te scheiden, dezei ven aan een ftrenger toezigt te onderwerpen, en doof sterker drangredenen tot hunne verpligting op te leiden. Eene proeve met de zoodanigen staat in het voorjaar van 1820 genomen te worden, en wij verwachten van de ondervinding zelve nadere inlichtingen, in hoe verre de opgegevene Reglementen, met ftriktheid toegepast, ook hier aan het oogmerk zullen kunnen voldoen, of, welke ftrengere maatregelen ter bereiking daarvan zullen gevorderd worden, zoo dat hieromtrent nog niets ftelligs bepaald is. — Keeren wij thans tot ons onderwerp terug.
De goede bearbeiding van den grond in de Kolonie was eene hoofdzaak, welke alle aandacht verdiende; na onderscheidene proefnemingen is deswege een Reglement ontworpen, hetwelk, verrijkt en verbeterd door de vereischte inlichtingen van deskundigen, zoodanig gearrefteerd is, als hetzelve zakelijk onder den titel van: letf ever de vruchtbaarheid van den grond, enzv, in N°. IX der star, 1819, voorkomt.
Daar het echter bij ondervinding gebleken is, dat niet alle behoeftigen voor den arbeid even geschikt zijn,
We-
( 12 )
Weduwen, bij voorbeeld, den grond niet bearbeiden kunnen, anderen ook, zoo door ziekten als andere oorzaken, daarin verhinderd kunnen worden, en het tevens1 noodzakelijk was, den Kolonisten op'billijke voorwaarden het gebruik van een toereikend aantal paarden te bezorgen, — zoo is, te dezen opzigte, het. Reglement van inwendige huishouding ontworpen, waarbij' tevens, zoo veel mogelijk, voorzien is, dat de Kolonisten de vereischte ftofïen tot het maken van mist erlangden. En, daar niet allen een even nuttig gebruik: maaktal van dé door hen verdiende gelden, maar dikwerf bij groote' verdienften verkwistend leefden, en dus bij mindere verdienften gebrek geleden zouden hebben, is ook daaromtrent bij dat Reglement, eerlang mede te deelen, en in de Verzameling der Wetten, Sub N°. 7 der Bijlagen vindbaar, voorziening' gedaan.
Eindelijk, de komptabiliteit, een zoo gewigtig ftuk bij zulk eene uitgebreide onderneming, is mede onder naauwkeurige bepalingen 'gebragt; de Kommisfie van Financiën ontvangt alle -'gelden van de Sub-kommisfiën, en deze iukasferen dezelve van de Leden der Maatschappij; de Permanente Kommisfie kan daarover alleen bij Mandaten beschikken, bij welken het objekt van uitgave is uitgedrukt, en die aan den krediteur der Maatschappij worden afgegeven, doch alleen volgens bestaande befluiten, moetende alle Mandaten door Zijne Koninklijke Hoogheid, 'den Voorzitter der Maatschappij, gevifeerd zijn, en gekontrafigneerd door den aden Adfesfor, als fpeciaal voor de rigtige aanwending derzelven verantwoordelijk.
Ter verantwoording der ontvangften wordt met iedere Sub-kommisfie eene Rekcning-kourant, gehouden wegens de posten, door dezelve geïnkasfeerd, en deze posten
wor-
C 13 )
worden verantwoord door eene naamlijst der Leden, met aanwijzing wat ieder bijgedragen heeft; de lom, over welke de Permanente Kommisfie beschikt beeft, moet dus overeenkomen met de rekening harer uitgaven-., en de geheele ontvangst moet ftrooken met hetgeen door de gezamenlijke Sub-kommisfiën is gefourneerd; alle deze Stukken worden jaarlijks in ortginaU aan de Kommisfie rein Toevoorzigt overgelegd, die dezelve onderling vergelijkt en het facit goed- of afkeurt.
Ten aanzien der uitgaven is tot beginfel aangenomen, dat iedere hoeve (huis, kleeding, huisraad, koe.yjen, grond-ontginning, alles daaronder gerekend), niet boven de ƒ 1,700.00 moet kosten; ieder bijzónder refpekt van uitgave wordt gekrediteerd voor de fbmmen, welke daarop worden uitgegeven; alle foorten van arbeid, daarop te yerrigteh, hebbeneenen bepaalden taks-, en deze mag, even min als het totaal der uitgaven, te boven gegaan worden; mogt dit echter door bijzondere omftandigheden völftrekt noodzakelijk zijn, dan moet daartoe fpeciale aanvrage door den DJrekteiir der Kolonie aan de Permanente Kommisfie geschieden, en in dat geval worden deze extra-kosten geboekt op een refpekt van algemeene uitgaven, dat voor iedere Kolonie met ƒ 2,500.00 gekrediteerd is; of gwcmxttt dezelve ten behoeve vaneen' Kolonist in het bijzonder, dan wordt zulks op zijne rekening van buitengewone uitgaven, voor ieder man met ƒ50.00 gedebiteerd, afgeschreven; het hiernevens gevoegde Regie, ment voor ele Romptabilitcit, bevat de opgegevene en alle verdere bepalingen, tot dit ftuk betrekkelijk. Hierdoor is dan ook de zekerheid erlangd, dat de genoemde uitgaven niet zullen ovèrschrèdèn worden, terwijl de deugdzaamheid van den arbeid, die verrigt wordt, genoegzaam
C H )
zaam gewaarborgd is, daar, behalve het toezigt van den Direkteur, den Onder-Direkteur, en de Onder-opzieners, de man zeif, die de voordeelen daarvan geniet, dezelve furveilleert, gelijk uit het Reglement, van inwendige huishouding te zien is.
De Direkteur is in de gezamenlijke Koloniën fpeciaal met het oppertoezigt over alle aangelegenheden der Maatschappij belast; de zorg, dat alle bepalingen, daartoe betrekkelijk, wel worden uitgevoerd, maakt eigenlijk zijne Inftruktie uit, zoodat het overbodig geweest is, hem dienaangaande nadere bepalingen voor te schrijven.
De refiultaten, door deze gezamenlijke voorschriften verkregen, zijn dan ook hoogst voldoende geweest; de Kommisfie van Toevoorzigt heeft aan de bijzondere Kommisfie, bij het onderzoek zoo naar den Financiëlen Haat der Adminiflxatie, als naar dien der Kolonie en der Kolonisten, ten volle regt gedaan, en openlijk erkend de toegenomene beschaving, tevredenheid, welvaart en goede orde, welke onder de Kolonisten heerschten. Derzelver Rapporten, en het Befluït, daarop gevallen, zijn door den druk bekend gemaakt, zoodat wij deswege niets meer behoeven te zeggen; alleen hebben wij nog bier achter gevoegd, eenen Staat van de verdienften en inkomfien van ieder huisgezin, gedurende den tijd van een jaar genoten (*); men zal daaruit kunnen ontwaren, hoe ruim hunne middelen geweest zijn, in vergelijking met die der arbeidslieden in de gewone maatschappij, en men zal te meer reden hebben, van over deze verkregene refultaten voldaan te wezen, wanneer
(*) Waaronder echter niet begrepen is de opbrengst der koeijen, noch de waarde der groenten.uit de tuinen, noch het verdiende in daghuur buiten de Kolonie, en even min is waarde van voor eigen gebruik geftoken turf.
( 15 )
«eer men in aanmerking neemt, dat de Kolonisten eerst in November 1818 in de Kolonie aangekomen zijnde, voor ieder slechts één morgen lands,' gedurende den winter, tot kuituur gebragt heeft kunnen worden, terwijl -5 andere morgens tot ftalvoedei aangelegd, en 25 tot hooiland heftemd waren ^ en eene aanhoudende droogte het zomerkoren zeer heeft benadeeld, zijnde deze droogte zoo hevig en aanhoudende geweest, dat dc omliggende dorpelingen van hun zomergraan bijna niets ge* trokken hebben. Voor het hooiland was de droogte inzonderheid schadelijk, en daarom heeft men later, en wel in Augustus, eerst aan ieder Kolonist eene koe kunnen verschaffen, zijnde het flalvoeder grootendeels aangewend, om hun het noodige hooi voor den winter te bezorgen. Hoe veel voordeeliger zal dan de toeftand der Kolonisten niet worden, indien voor ieder huisgezin 3J morgen gronds zullen gekultiveerd zijn, (waartoe aan ieder, die zulks verdient, de gelegenheid verschaft zal worden), en zij het volle genot hebben zullen van twee koeijen, die, gelijk men uit de Reglementen zien kan, voor ieder koloniaal huisgezin, dat dezelve door oppasfendheid verdient, bedernd zijn.
Deze gelukkige uitslag is dan het refultaat onzer pogingen: in anderhalf jaren tijds 333 Kolonisten aanvankelijk opgenomen, welke federt tot 346 hoofden zijn aangegroeid, en die eerstdaags met ongeveer vier honderd anderen ftaan vermeerderd te worden, waarvoor alles gereed is, en die reeds gedeeltelijk zijn aangekomen. — Dit een en ander heeft de deugdzaamheid onzer inrigting zoo duidelijk aangewezen, dat wij gerustelyk op den gelegden grondflag kunnen voort-arbeiden, en dat wij ons vleijen mogen, binnen zeer weinige jaren aan deze onderneming al die uitgebreidheid te geven, welke even zeer door dea welland der behoefti-
( iö )
geil, en door het algemeen welzijn, als doofde fiiefiffdl* Hevendh'éid wordt verlangd.
Dan, om dit tafereel te voitooljen, moeten wij nog doen zien, dat aan de Maatschappij ook van tle andere Zijde het vooruitzigt geopend is, om over al die pekuniëk hulpbronnen te kunnen bcschikkcn, welke ter uitvoering van zulk een gewigtig ontwerp gevorderd worden, zonder dat daaruit eenige noemenswaardige drukking voor onze Landgenooten voortvloeije.
Ten einde de Gemeenten in de gelegenheid te (lellen, om zich fpocdig van een groot getal behoeftigen te ontlasten, en wel in evenredigheid met de grootte van het getal der kontribuerende Leden, heeft de Maatschappij Voorgeflagen, om huisgezinnen bij kontrakt van haar over te nemen, en wel, tegen ƒ 25.00 per hoofd ieder jaar, waartoe j gedeelten der kontributiën gebezigd kunnen worden; de Maatschappij negocieert alsdan voor ieder zoodanig huisgezin ƒ 1,700.00, tegen 51 ten honderd, met bijbetaling van vier pCt. premie bij de aflosfing, waarvan dus de rente ƒ 93.50 ieder jaar bedraagt. De Kommisfie geniet daarentegen, indien zoodanig huisgezin zes personen sterk is, dat als liet middengetal aangemerkt kan worden, ƒ 150.00, en houdt dus jaarlijks ƒ 56.50 ter aflosfing en betaling der premie over, welke som nog. bovendien vermeerderd wordt met ƒ 50.00 huur jaarlijks, en met. ƒ 200.00 in ééns, gebezigd, om het noodige vlas en wol voor het huisgezin in te koopen, en den spinloon te betalen, en welke ftolten, verwerkt zijnde, aan zoodanige Leden der Maatschappij gedebiteerd worden, als daarvoor ingeschreven hebben, of ook tot eigen gebruik van volgende Kolo, l.nisten u-rekken, Bovendien wordt deze som nog vermeer-
C 17 )
meerderd met al datgene, wat de Kolonisten op hunne schuld afbetalen, zoodat de genegocieerde penningen zeker in minder dan 16 jaren afgelost zullen zijn; alsdan worden en grond een eigendom van de Gemeente, die de ƒ 150.00 jaarlijks opgebragt heeft, met het regt, om die altijd ten behoeve hunner armen te kunnen aanwenden, overeenkcmftig de deswege gemaakte bepalingen. De beide ouders van zoodanig een huisgezin overleden, en de kinderen meerderjarig en in staat gefteld zijnde, om in de gewone maatschappij hun bestaan te vinden, wordt het huis ontledigd, en door een anderarm huisgezin uit de Gemeente, die daarop regt heeft, vervangen. Mogten de ouders overlijden, vóór dat de kinderen tot meerderjarigheid gekomen zijn, dan worden over dezelven, tot huisverzorgers, bedaarde en brave 'gehuwde lieden aangefteld, tot zoo lang de kinderen meerderjarig zijn en voor hun eigen bestaan kunnert zorgen.
Daar echter, de Leden voor het Ãœdmaatschap bedankende, hetgeen hun ieder jaar vrijfoat, de konrributie hierdoor vervalt, en dus op het tegenwoordig bedrag derzelve met geene mogelijkheid eene folide negociatie zoude kunnen geschieden, heeft men daarbij tevens bedongen, dat de Gemeente-Beduren de som, voor welke gekontrakteerd wordt, zouden garanderen* dat is, daarvoor borg blijven; dat Heeren Gedeputeerde Staten deze kontrakten zouden goedkeuren, en onder hun toezigt jaarlijks op dc Budgets der Gemeenten de posten zouden worden aangewezen, waardoor aan de Maatschappij het effékt dezer overeenkomst wordt verzekerd; terwijl nog bovendien Zijne Majeftcit zich de goedkeuring dezet kontrakten wel heeft gelieven voor te gehouden, en aan de star, 1820, Na. I. B' de
de Korflöiisfiê van Weldadigheid het effekt daarvan'toezeggen. Bovendien blijft de schöM op huis en grond gehypothekeerd, zoodat het moeijelijk zijn zoude, eene Negociatie uit te denken, bij welke meerder zekerheid aan de geldschieters zou kunnen worden verfehaft; cp deze gronden is het folide krediet der Maatschappij gevestigd, en zij verzekeren aan dezelve belangrijke hulpmiddelen; langs dezen weg zal het dan ook mogelijk zijn, volgens het montant der tegenwoordige konrributTén, 3,000 behoeftigen van de onderscheidene- Gemeenten over te nemen, en de Beduren loopen te minder geVaar, van zich in de noodzakelijkheid gebragt te zien, om de beloofde garantie te presteren, daar het getal onzer Leden deeds toeneemt, en in alle gevallen over niet meer dan de % gedeelten der tegenwoordige kontributie gedisponeerd wordt.
Nog voordeeliger voor de Gemeente- en Armen-Beduren is een tweede ontwerp, door de Maatschappij aangenomen, om, namelijk, Wees- of Armen-kinderen tegen ƒ 60.00 per hoofd jaarlijks over te nemen, boven de zes jaren oud; bij ieder zoodanig zestal worden twee bejaarde huis verzorgers gevoegd, echtelieden, bekend als van een goed zedelijk gedrag; twee huisgezinnen, te zamen twaalf personen derk, worden dan te gelijk gratis gevestigd; de kosten dezer 3 huisgezinnen, gevorderd om dezelve in de Kolonie over te brengen, bedragen / 55ico.oo; de rente van dit kapitaal, tegen 5jpCt., bedraagt jaarlijks ƒ 280.50, zoodat, ter aflosfing van het kapitaal, een jaarlijksch overschot plaats heeft, dat, even gelijk wij van de voorgaande inrigting gezegd hebben, met onderscheidene inkomften vermeerderd wordt, zooclat ook dit opgenomen kapitaal zeker binnen-16 jaren
zal
( i# )
«al zijn afgelost, zelfs met betaling van 4 p'Ct. premiè bij de aflosfinï» De Negoctatie geschiedf op even dezelfde wijze, en onder dezelfde garantie en approbatien, als de voorgaande» Eerlang zullen wij het gearresteerde Reglement wegens de verzorging der Kinderen en de. ffigten der Huisvcrzorgcrs mededeelen, benevens de vérdere Stukken en Kontrakten tot het overnemen van Kolonisten betrekkelijk, met een betoog tevens van het nut, in dien voorgeftelden maatregel, 'zoo we! voof de Gcmeente-Befhiren, als voor de Weezen zelve gelegen, i via â– â– >: sat......
Dan, wij mogen deze gelegenheid niet verzuimen, om te doen zien, welke gewigtige hulpmiddelen tot ëene> fpoedige uitbreiding van het fteïfel van kolonifatic hierdoor verkregen worden, en welke voordeden hieruit Voor het algemeen belang eigenaardig voortvloeijen.
Uit het Rapport van Zijne Excellentie, den Heer Minister van Blnnenlandsche Zaken, in dato 9 Maart i8i3 gedaan aan de Heeren Staten-Generaal van het Koningrijk der Nederlanden, is het bekend, dat het aantal personen, in de Godshuizen der Noordelijke Provinciën ver* zorgd wordende, niet minder dan 21,000 personen bedraagt, tot welker jaafïijksch onderhoud ƒ 2,400,000.00 worden aangewend, dat is ruim ƒ 114.00 per hoofd* Indien wij aannemen, dat van dezen een getal van 12,000 in de Kolonie worde gevestigd,' zal dit te zamen opleveren 2,000 huisgezinnen van weezen, en dus met de twee huisverzorgers voor elk gezin, 16,000 personen. Nog zullen bij ieder huisgezin van weezen tweö andere behoeftige huisgezinnen gratis worden overgenomen, en dus, bij de 2,000 gezinnen van Weezen gevoegd, 4,000 behoeftige huisgezinnen, elk zes B a hoof*
( 20 y
hoofden Merk, te 'zamen uitmakende 24,000 zielen, welke alzoo, bij het getal der Weezen en huisverzorgers geteld, een totaal van 40,000 menschen opleveren. Hierdoor zal dus dadelijk, — daar anders
voor een Weeskind ƒ114.00 jaarlijks moeten hefteed worden, waarvoor de Maatschappij slechts ƒ60.00 vor« dert,— op eiken, Wees eene jaarlijksche bezuiniging worden daargefteld van ƒ 54.00, dat is,. over een getal van 12,000, eene som van ƒ 648,000.00. — Berekenen wij nu bovendien, dat de overige 24,000 behoeftigen (jaarlijks aan de plaatfelijke kasfen ilechts ƒ 10.00 per hoofd kosteden, dan wordt deze befparingmetnogƒ24o,ooo.oo ieder jaar vergroot, en dus zal dc voorgeftelde inrigting op dezen voet reeds dadelijk eene jaarlijksche vermindering van ongeveer negen tonnen gouds in de gewone uitgaven der Gemeentebesturen te weeg brengen. — Na verloop vanió jaren houdt de kontributie voor de 12,000 kinderen geheel op, hetgeen op nieuws de tegenwoordige uitgaven jaarlijks met ƒ 720,000.00 (ƒ 60.00 per hoofd) vermindert, zoodat alsdan op de uitgaven voor onze armen ongeveer 16 tonnen gouds jaarlijks befpaard zullen zijn. — Deze aanzienlijke som, die thans ten behoeve der armen wordt betaald, zonder dat daarvoor iets in vergeleling wordt voortgebragt, zal het inkomen van ieder ingezeten vermeerderen, in diezelfde evenredigheid, als hij daartoe thans bijdraagt, en daar in dezelfde evenredigheid, als het inkomen van den burger vermeerdert, de verteering toeneemt, zal dan ook voor dit geheele bedrag, althans grootendeels, produkt van arbeid verlangd worden, en in diezelfde mate zullen de middelen ter verkrijging van arbeid, cn dus ook de middelen van bestaan in de maatschappij, vermeerderd zijn.
Uit
Uit de Verhandeling des Generaal-Majoors j. van den bosch, over de mogelijkheid, de beste wijze van uitvoering, en de belangrijke voordeelen eener algemeene Armen-lnrigting in het Kijk der Nederlanden (*} f en wei in de daarbij voorkomende Tabelle, kan men zien, dat, volgens eene billijke berekening, het getal der behoeftigen, in staat om te arbeiden, in onze Noordelijke Provinciën op 72,030 hoofden geschat kan worden. 40, of 43,000 hiervan zullen dan, volgens de beide voorgeflagen en aangenomene ontwerpen, in de Kolonie zijn overgebragt, terwijl door de meerdere gelegenheid om arbeid te vinden in de gewone maatschappij, aan vele der nog ovcrschietenden de gelegenheid verschaft zal zijn, om te bestaan, ongerekend nog de talrijke hulpmiddelen, werkelijk in de maatschappij voorhanden, om de behoeften van anderen te bestrijden.
Merken wij eindelijk nog aan, dat, door de voorgeflagene middelen, tevens duizende, thans woest liggende, morgens lands aan den Landbouw zullen worden toegevoegd; dat onze nationale rijkdom in diezelfde evenredigheid zal aangroeijen, en het benoodigde zelfs in de Koloniën der Maatschappij aan nog duizende menschen buiten dezelve arbeid verschaffen zal: men herinnere zich slechts, hoe vele ambachtslieden er gevorderd werden, om alle die behoeften van 43,000 menschen te bevredigen, welke de Landbouw hun niet oplevert.— Men verzamele nu al deze voordeelen onder één enkel oogpunt: — den Staat te ontlasten van meer dan 40,000 behoeftigen, met eene dadelijke befparing van on-
ge-
(*) Uitgegeven in 1817, bij j. van der, hey, te Jlerdam.
B 3
( %% )
geveer o tonnen gouds jaadijksche uitgaven, en met het vooruitzigt, van 16 tonnen gouds in 16 jaren op de gewone uitgaven te kunnen uitwinnen, met vermeerdering tevens van de middelen tot arbeid in de gewone maatschappij, en met eene aanmerkelijke vergrooting des nationalen rijkdoms; men lette tevens op de zedelijke ontwikkeling dezer menschen, thans grootftendeels van alle onderwijs en middelen tot genot verftoken, en voortkwijnende in eenen staat, dien der dierlijkheid nabij komende; men herinnere zich, dat deze ontwerpen geene droomen zijn, maar berusten op reeds uitgevoerde ondernemingen, die de eerde Staatslieden en andere aanzienlijke mannen in ons Land niet beneden hunne aandacht geoordeeld, maar dezelve plaatfelijk onderzocht en bevestigd hebben; — en wij durven vrijmoedig vragen j zouden wij dan niet hopen mogen, dat onze Landgenooten, de geheele waarde onzer onderneming gevoelende, verder zullen voortgaan, zelfs in toenemend aantal, en op alle wijzen, dezelve te onderfteunen? Reeds droomt het getal van kinderen, dat men in de Koloniën wenscht gevestigd te zien, ons met jootallen toe; binnen weinig tijds zal men een aanzienlijk gedeelte van onze woeste gronden' zien verdwijnen, en aan meer dan éénen oord dorpen als uit het niet Zien oprijzen, waar thans eene doodsche ftilte heerscht; van eenen onvruchtbaren grond, nu vruchteloos door den milden regen besproeid, en door de verwarmende dralen der zon gekoesterd, zal eerlang het danklied van duizenden, thans ongelukkigen, tot den Vader van alles goeds doen opdijgen. — Men dulde deze warme uitboezeming onzer harten! Dit gevoel is de grootde vergelding onzer pogingen, — de écnige, die wij verlangen!
STAAT van verdiensten en ba.tsx tier KOLONISTEN.
(Bijlage, te voegen tegenóver bladz. 22)»
PLAATSEN, «j
NAMEN. | inkomsten. AANMERKINGEN,
van waar de kolonisten 3
gekomen zijn. »
Medemblik at.blas 6 ƒ 232 4 5
tioorn arends. 8 2Ó2 6 14
â– ^nfterdam boscii 6 525 8 14
Jsfen berends 6 435 i 8'
Stoten. bransma 7 273 17 10
QoriHehem...........: biemans.. 8 335 10 5!
^jierdam baade 3 374 2 4
E»khuizen bult 6 3ci 18 12 Slager.
fSchoenniakef, en voor eigene rp-
bay.... 4 86 1$.); J kening gearbeid; is na Mei 111
l' de Kolonie opaenomen.
Maasjluh: breukel. 8 433 j 11 4
Goes, beurks 6 39^ I 58 6
ÖtoQetifgek. bodestaf 8 394 I 8 *
^ffterdam coiien. 8 273 n 8
Delft dykshoorn 199 7 2
Rotterdam.... geraRDS. 7 45.5 7 2
Kampen gerrits.......... 8 319 3 *5
Boteward gerritsma 6 292 1% 2
ff'eezpi hogenbrink. 7 310 iS 10
„, JIn liet voorjaar zijn'arm gebro-
PGaardingen houtman.. 7 191 4 8 £ ken, en lang ziek geweest.
Sneek haan. (de)........ 4 208 7 >
Leyden heiden, (van der)..... -7 496 2 «
Edam haaften. (van) 6 359 4 8
Amjlerdam.......... hoofien. (van)...... 7 315 tl 15
Groningen, harmelinö ' 367 18 8
Amersfoort '. hopman iéI 11 6 1
Wageningen Jansen. - 6 323 18 2 >Na Mei in de Kolonie geltomen.
Steenwijk jansz 5 176 2 6 J
Almelo............. KRABHUIS......... 4 295 6 4
Harderwijk.., ... klaver - 6 3^3 3 11
Middelburg. koppejan.. 6 402 t 10
Dordrecht... kranendonk........ 6 353 tl li
Utrecht,..».. kruyff. (de)....... 7 '9° 9 4
Nymegen lucassen » 8 438 * 9
Arnhem. molewyk 9 318 16 4
'sGravenhagi â– â– muller...., 7 427 lp ia.
Tholen meder. 6 415 10 8
Haarlem. molenaar 6 3Ö2 11 14
Itarlingen nak 6 373 14 10
Zwolle ommen, (van) 4 258 11 4
PVijk bij Duurjlede. mee, (van) $ 207 1 18 12
Jxel ruyter. (de) lo 4®* | J3?
'j Gravenhage rausch i 574. 16 6 jj
PTtsfingen rikmond..... 7. 349, > 5
** Gravenhage smetten, (ter)...... 5 199 18 6
Alkmaar tyMes. 6 281 | 17 >
Leeuwarden vries, (de). 7 355 17 »4
Grotebroek visser. 7 320 4 j 8
Gouda vergeer.. 5 302 13 14
Tiel... vos. (de) 5 214 11 j 2
Zaandam Weender. 6 216 11 j 6
Broek in fVaterland westerveld 1 7: 583 11 a
Geertruidenberg wals j * 1 466 ló N
Totaal..... | - â– j ƒ16,863 | 18 j'S j
Eenige Grond, voor algemeene rekening bebouwd, heeft opgeleverd, ais: ace- Schepels Haver, waardig..... ƒ 220: -:-
20 Schepels 'Garst 30: -:-
420 Schepels Roege 840: -
Aan Stroo............. aco: -: -
Totaal. <..... ƒ 1,290: -
Hierbij gevoegd de verdienften en andere inkomftefl,
ten bedrage van 16,863: iS_:_5
Totaal... . ƒ 18,153: 18: 5 Geeft, de huisgezinnen dooreen gerekend, \ voor ieder ƒ 349:2:4.
Tot dezè verdienften en baten worden alleen en uitfluitende gerekend tJ,e verdienlten van Veld- en Spin-arbeid, ten behoeve der Maatschappij ■verrigt, benevens het produkt van cien Landbouw. Van de opbrengst der Koeijen heeft nog geene naauwkeurige berekening kunnen worden opgemaakt; daar vele Kolonisten het zuivel in de eigene huishouding gebruiken; even min heef;: men in rekening kunnen brengen _ hetgeen eenh>e Kolonisten in dienst van anderen hebben verdiend; ook niet de hoeveelheid Turf, die ieder voor eigene rekening heeft gciioken.-
C *3 )
Tarief van arbeidskanen, en Reglement over de komptabiliteit der Kolonie, benevens de daarbij bchoorende modéllen.
De Permanente Kommisfie, bij de meerdere uitbreiding der Kolonie omtrent verschillende uitgaven, en in bet bijzonder omtrent de grond-ontginning, vaste bepalingen willende daarftellen, Heeft befloten:
Art. i. Dat in bet vervolg, bij het uitbreiden of aanleggen van iedere nieuwe Kolonie, de Indruktie, deswege door den aden Adfcsfor gegeven, zal worden gevolgd, en dadelijk de grond, voor ieder huisgezin be» ftemd, zal worden afgebakend, en de arbeid, daaraan te verrigten, volgens het onderdaande Tarief zal worden betaald.
Ptcreiding van Mist.
Het afplaggen van 300 roeden heideland a 1 duiver de roede.... ƒ15.00
Het aanvoeren van 30 voêr Mist en andere zaken, daartoe benoodigd.. " 2.50
Het zetten van twee mistbelten, ieder
f 6.00......... . » 12.00
ƒ29.50
Grond-ontginning. Het mak/sa van scheiding en andere grep-
pen ƒ 10.00
(*) Het afplaggen van 1,200 roeden
lands a 1 duiver de roede....» 60.00
Transportere.. ƒ 70,00 ƒ29.50
Het
(*) Ingcvclle de bovenkorst wordt afgeploegd, zal hiervoor gerekend worden ƒ 18.00, en voor het hakken derzelve ï Huiver per ord. roede.
B 4
( *4 )
per Transport.. ƒ 70.00 ƒ29.50
Het gelijkmaken van den grond... * 9-°° Het zetten in riggels en het branden
der (*) plaggen a i ftuiver de roede. * 15.00 Het omfpitten van 1,500 roeden lands,
k 1 ftuiver de roede * 75-o°
Het eggen van den grond 7-50
Het over den akker brengen der Mist-
belten en het Hechten der Assche.. ' 10.00 Het onderploegen van Mist en Assche
voor Stalvoeder en Fiorin 10.00
Het fpitten van 150 roeden Tuingronds,
h 1 ftuiver de roede * 7-5°
n * 204. OQ
Ingeval sommige gronden voor Stalvoeder driemaal geploegd worden, in plaats van gefpit, zullen de onkosten per morgen op ƒ25.00 gefteld worden, in plaats van
den Spitloon..
Kosten der Zaailing en Poting.
60 Schepels poot-aardappelen a 8 duivers het schepel / S4-°Q
32 Schepels Garst; l8-°°
&o $ Klaverzaad.)., I2-00
6 ffi Raijgras. j
Tuinzaden., * 5-°°
Kosten van zaaijing en poting...." 12.00
Het poten der Fiorin * 4-°°
■Andere kleine uitgaven ' a«00
■«77.00
\ De Permanente Kommisfie verlangt, dat deze som aangemerkt worde als het maximum der uitgaven, dat voor
den
!' ''(*) Ingevalle de zoden geploegd zijn, dan zal voor bet ïn riggels zetten J ftuiver gerekend worden per roede-
C 25 )
den veldarbeid van eene hoeve kan worden aangewend, gelijk mede het bepaalde Tarif zal aangemerkt worden als het maximum van betaling voor iedere foort van arbeid waaromtrent wel vermindering, maar geene vermeerdering zonder hare voorkennis zal mogen worden gemaakt; mogt dit laatfte onverhoopt noodzakelijk zijn, dan zal daartoe eene lpeciale aanvrage geleideden, met opgave der gevorderde sommen,en aanwijzing der noodzakelijkheid.
Mogt de aanleg eener hoeve op Veengrond geschieden, zoo zal al mede ten rigtfnoer verftrekken de Inftruktie van den -den Adfesfor, deswege voorgeschreven, éi de uitgaven zullen naar het volgende Tarif plaats hebben. Voor het hakken van het Veen k ƒ 30.00 het
... ƒ 83.00
morgen J J
Het branden en eggen ' 9-0°
Het ploegen voor de branding. ' 15-°°
Het branden en eggen - 9.00
Het aan rigeels zetten van het omgeploegde Veen,
,,. * 45.00
a § ftuiver de roede. Het branden en dekken der Assche.1.... ' 20.00 Het fpitten van 1,650 roeden Grond, & 1'ftui-
/*\... ' 82.50
ver (*)
Het maken van greppen ' 10,00
30 Schepel Kalk. ' 20-°°
Onder eggen van den Kalk en de Assche.. * 6.00
Kosten van zaaijing en poten 77-°o
Andere kleine uitgaven *
f &1.00 Ook
(*) Indien de grond driemaal geploegd wordt, zal er voor ieder morgen ƒ25.00 gerekend worden, in plaats van 1 ft. Spitloon per roede.
Jj 5
( o6 )
Ook deze bekostiging zal aangemerkt worden ais het maximum der uitgave, die voor eene hoeve in Veen grond plaats hebben mag, gelijk mede als eene bepaling van den prijs voor iedere foort van arbeid, die, zonder expres konfent, niet te boven gegaan mag worden.
Art. 2. De kosten van het onderhoud der paarden zullen ten laste gebragt worden van de Maatschappij, voor zoo verre zij deze tot nieuwe grond-ontginningen gebruikt; doch verders ten laste van zoodanige Kolonisten, die daarvan gebruik maken. Om echter dit onderhoud zoo min drukkende mogelijk te maken, zullen bij de eerfte en tweede Kolonie acht morgens worden gekultiveerd, als, twee morgens met Klaver, twee met 11% ver, twee met Garst, Klaver en Raij-gvas, en twee met Fiorin; het produkt daarvan zal tot voeding der paarden dienen, en de wijze der bebouwing bij het Re* glement van inwendige. Huishouding worden bepaald. Bij het aanleggen echter van, volgende Koloniën, zullen aan ieder Kolonist 450 roeden woeste grond worden aangewezen, behalve de 1,650, welke voor hem tot kuituur gebragt worden, — om naderhand door hem te worden gekultiveerd, en zoodra deze gekultiveerd zijn, zal ieder Kolonist, ten behoeve der paarden, jaarlijks vier wagens Klaver en een voer Hooi leveren, benevens de tienden zijner rogge (*> Daar echter bij ieder fpan paarden ten minden één man gevoegd moet worden, en
het
(*) Het behoeft geen betoog, dat deze schikkfng voor den Kolonist voordeelig is, daar hij op deze wijze ruim f van een morgen lands, meer dan thans toegeftaan wordt, erlangt.
C )
het dus niet genoeg is, in het onderhoud der paarden alléén voorzien te hebben, zal ieder Kolonist, die eenen dag een fpan niet een' man in dienst neemt, één' gulden voor het genot derzelve betalen. Zoodra de genoemde woeste gronden in de Kolonie tot kuituur gebragt zijn, en de paarden op deze wijze bestaan kunnen, zullen dezelve worden overgegeven aan den Onder-Direkteur, die dezelve op de voorgeftelde wijze onder nader te makene bepalingen ten dienfie der Kolonie zal onderhouden; hij zal tevens door het genot van de tienden, der Rogge, buiten kosten van de Maatschappij, een billijk bestaan erlangen. Tot zoo lang echter dc woeste grond niet zal zijn gekultiveerd, moet noodwendig het onderhoud der paarden ten laste blijven der Maatschappij; de reeds gevestigde Kolonisten, nogtans, zullen van i Januarij 1820 af gehouden zijn, voor het gebruik van een fpan paarden en een' man, daags een' gulden te betalen, zoo dikwerf deze te hunnen bijzonderen nutte werkzaam zijn, en eenen ftuiver voor ieder voêr Leem of Veen, dat te hunnen behoeve zal worden aangevoerd. (Zie verders deswege het Reglement van inwendige Huishouding.') Zoo lang de püarden blijven ten laste der Maatschappij, zal het refpekt der paarden gedebiteerd worden met alles, wat hun onderhoud vordert, en daarentegen gekrediteerd met alles, wat de Kolonisten, volgens de opgegevene wiize, betalen, benevens met hetgene bij grond-ontginning, en volgens opgegeven Tarief, door dezelven verdiend wordt,
C 28 )
KomptaUUtcitè
De Permanente Kommisfie, overwegende, dat het, bij meerdere uitbreiding van hare Koloniën, volilrekt noodzakelijk is, om, afgescheiden van de algemeene Rekening van Ontvangften en Uitgaven der Maatschappij, van de Rekening van Fabrikatie en van de algemeene Verantwoording der gelden, door den Direkteur ontvangen en uitgegeven, — de rekening van iedere Kolonie afzonderlijk te houden, ten einde de in het algemeen voor die Kolonie, en in het bijzonder voor ieder refpekt van uitgaven, geakkordeerde som niet worde overschreden; —
Overwegende, 'dat in die afzonderlijke rekening alles zoodanig behoort te worden geboekt, dat het bij deeerfte inzage blijke, wat op ieder refpekt uitgegeven is, en dat ieder Kolonist, zoo juist mogelijk, gedebiteerd worde voor de sommen, te zijnen behoeve aangewend;
Gezien de reeds te voren fuccesfivelijk door haar, omtrent het montant van verschillende abjekten, gemaakte bepalingen; —
Gezien de nadere bepalingen omtrent de bebouwing der te ontginnen gronden, en andere onderwerpen, bij haar befluit van heden gemaakt;
Heeft befloten:
Art. i. Bij het aanleggen van iedere nieuwe Kolonie, 2al dezelve in het algemeen gekrediteerd worden met
ƒ 1,700.00
c 29 )
ƒ 1,700.00 voor iedere daarin te bouwen Kolonisten* woning.
De bijzondere objekten zullen gekrediteerd worden, als:
ifte Afdeeling, Aankoop van Grond.... ƒ100.00
ade Idem, Gebouwen. 500.00
3de Idem, Ontginning van den Grond. * 391.00 Welke Afdeeling zal worden verdeeld voor de gewone gronden, in drie onderdeden, als: i°. Eigenlijke Ontginning.... ƒ204.00
20. Mist ' 110.00
30. Zaaijing........ n 77.00
ƒ 391.00
En voor Veengronden in twee onderdeden; als:
ï°. Eigenlijke Ontginning.... ƒ 314.00 2°. Zaaijing. 77-°°
ƒ 39i-°°
4de Afdeeling, Kleeding & ƒ 19.00 per persoon,
ieder huisgezin op 7 personen geschat... * 133,00 5de Idem, Huisraad en Gereedschappen,
a ƒ 18.00 per persoon, idem over 7 personen. * 126.00
6de Idem, Aankoop van Koeijen... * 150.00
7de Idem, Bijzondere Voorschotten.., 50.00
8fte Idem, Spinnerij. 200,00
jde Idem, Algemeene Voorschotten.. * 50.00
Makende te zamen... ƒ1700.00 Art. 2. leder der gemelde refpekten zal, voor de daarbij vermelde som, naar evenredigheid van het aantal zn die Kolonie gevestigde huisgezinnen, op het boek
de«
( 20 )
dezer Kolonie worden gekrediteerd, en daarentegen ge« debiteert!, voor hetgeen op ieder derzelve uitgegeven wordt. (Zie hierachter, Modél N°. i).
Art. 3. Door den Direkteur zal, mede te beginnen met 1 Jannarij 1820, voor iedere Kolonie een afzonderlijk boek, het Grootboek der Kolonie genoemd, worden aangelegd en gehouden, bevattende al die refpekt en, waarvan de uitgave in de Kolonie geheel of gedeeltelijk geschiedt, en voorafgegaan door eene Kasfa-Rekening dier Kolonie.
In dit boek zullen voorkomen en gekrediteerd worden (zie Modél N°. 2) als volgt: De Kasfa-Rekening van ieder huisgezin, voor ƒ1,100.00
3de Afdeeling, idem voor ƒ 391.00
4de Idem, * », 133-00
5de Hem, * * 'i 126.00
6de Idem, * * 150.00
7de Idem, * *. 50.00
8fte Idem, t * » 200.00
9de Idem, * * „ 50.00
ƒ1,100.00
Eindelijk zal hierbij nog gevoegd worden eene afzonderlijke rekening, wegens de kosten der paarden, in iedere Kolonie.
Art. 4. Voorts zal bij dc Permanente Kommisfie worden gehouden een Rekening-boek (zie Modél N°. 3) met ieder koloniaal huisgezin.
Op hetzelve zullen wederom voorkomen al de bovengemelde refpekten, uitgezonderd dat der Spinnerij, met aanwijzing det som, welke voor ieder derzelve hefteed. mag worden, en iedere maand zullen daarop worden
C 31 )
geboekt de uitgaven, betzij door den Direkteur1, hetzij door de Kommisfie gedaan.
Daarbij zuilen voorts, in afzonderlijke kolommen, geboekt worden de verdienften wegens spin- en veld» arbeid, alsmede hetgeen uit eenigen anderen hoofde van de Kolonisten, in mindering hunner schuld, zal worden ontvangen.
Art. 5. De Direkteur zal roede eene Rekening met ieder koloniaal gezin openen, (zie Modél N°. 4) waarop almede koloms-gewijze al de objekten van zijn bovengemeld Grootboek zullen worden gevonden, klleen uitgezonderd de Spinnerij en cle kosten tier paarden, als wordende eerstgemeide' bevat in de afzonderlijke, na te meldene rekening der Spinnerij, e» laatstgemelde begrepen onder de eigenlijke ontginning. In deze rekening zal op ieder refpekt met de meeste naauwkeurigheid en zeer fpeeifiek worden opgeteekend alles, wat ten behoeve van ieder Kolonist wordt besteed of uitgereikt. In afzonderlijke kolommen zullen de verdienften van velden spin-arbeid, alsmede die wegens verschillende andere voorwerpen, geboekt worden.
Art. 6. De Direkteur zal nog houden eene Rekening met de Maatschappij, inhoudende de navolgende refpekten. (Zie Modél N°. 5.)
i°. Algemeene Staat van Ontvang en Uitgave voor alle Koloniën. —
20. Spinnerij in het algemeen. —
30. Algemeene Uitschotten. —
4°. Magazijn.
Art. 7. in het begin van iedere maand zal de Direkteur een Extrakt, ten aanzien van de ïfgeloopene maand,
uit
C 3* )
uit gemelde drie Boeken aan de Permanente Kommisfie inzenden, alsmede de verantwoording van Vlas en Wol, Kleeding, Huisraad en Gereedschappen, volgens Modéllen 6, 7 en 8.
Art. 8. Ten aanzien van het krediteren en debiteren der bovengemelde Boeken zal, behalve hetgeen reeds uit de bovehttaan.de bepalingen van zelve voortvloeit, worden in acht genomen: —
i°. Wat betreft het Grootboek van iedere Kolonie, bij de Permanente Kommisfie te houden, (Modél N°. 1.) dat daarop in debet worden gebragt alle posten, dooiden Direkteur uitgegeven en uitgereikt, alsmede die, waarvoor de Permanente Kommisfie direktelijk zelve de uitgaven gedaan heeft, van welke laatfte, indien dezelve de re/pekten op des Direkteurs boek voorkomende betreffen, eene opgave aan denzelven geschiedt. —
a». Ten aanzien van het Grootboek van den Direkteur, (Zie Modél N°. a.), dat het refpekt van bijzondere Voorschotten, in dat boek voorkomende, worde gedebiteerd voor alle zoodanige uitgaven, welke, hoezeer niet tot eenig ander refpekt behoorende, echter ten behoeve van bepaalde bijzondere personen geschieden.
- Dat het refpekt der spinnerij worde gedebiteerd Voor het gewigt en den prijs van uit het Magazijn aan de Kolonie afgeleverd Vlas en Wol, en uitbetaalde spinloon, welk montant maandelijks van de op dit refpekt geakkordeerde Sommen moet worden afgetrokken.
Dat het refpekt van Algemeene Voorschotten worde
ge-
( 33 >
gedebiteerd, voor alle zoodanige uitgaven, die niet op een ander refpekt behooren, en voor eene Kolonie in het algemeen geleideden, uitgezonderd de hierna te meldene posten, welke tot de rekening dei Maatschappii behooren.
3°. Deze aanmerkingen, ten aanzien der algemeene en bijzondere voorschotten, gelden tevens het Rekening" boek der Kolonisten. (Zie Modél N°. 4).
Op de rekening der Kolonisten zal de mist niet ' maandelijks worden gebragt, maar tot zoo lang, als dezelve in de Kolonie is aangebragt, alleen geboekt worden op het refpekt; Kosten der bemesting der gronden, (zie Modél N°. 2) en daarna over de gezamenlijke huisgezinnen eener Kolonie worden omgefiagen, en ieder voor deszelfs aandeel in het Boek, Modél N°. 4, worden gedebiteerd.
49. Ten aanzien der Rekening van de Maatschappij, (Modél N°. 5>
A. dat het eerfre refpekt moet worden gekrediteerd voor alles, wat de Direkteur in geld of in natura ontvangen heeft, en gedebiteerd, voor hetgeen hij voor iedere Kolonie, en in het algemeen, heeft uitgegeven, of uitgereikt;
B. dat de Spinnerij moet worden gedebiteerd, voor den prijs en het gewigt van al de uitgegevene Vlas en Wol, alsmede voor de arbeidsloonen; en gekrediteerd voor den prijs en het gewigt van al de inkomende Garens (*_}.:
C. dat
(*) De prijs der.ingekomen Garens Kioet te dien einde bij de fortering getakfeerd worden. ö£ STAR, 1820, N°. I. C
<f 34- >
C. dat de rekening van algemeene uitschotten zat worden gekrediteerd voor zoodanige sommen, als de Permanente Kommisfie bij afzonderlijk Beüuit zal bepalen, en gedebiteerd voor al de, voor die objekten, welke in derzelver Befluiten zullen zijn uitgedrukt, gedane uitgaven, zullende, na afloop dier uitgaven, door de Permanente Kommisfie worden bepaald, hoeveel voor deze posten, ten laste van iedere Kolonie en huisgezin, gebragt zal worden;
D. dat het vierde refpekt onder vier hoofdftukken zal bevatten:
i°. Kleeding; 20. Huisraad; 3°. Gereedschappen; 4°. Wol en Vlas. Welke ieder zullen worden gedebiteerd voor het getal of gevvigt, en de waarde van het ontvangene, en gekrediteerd voor hetgeen wordt uitgegeven aan ieder Kolonie, mede met vermelding van getal of gewigt, en waarde.. Art. 9. Bij de Permanente Kommisfie zal mede gehouden worden eene algemeene verantwoording. van Kleeding, Huisraad, Gereedschappen, en van Vla's en Wol; voorts eene Rekening-Kourant met den Direkteur, cn eene Rekening van Algemeene Uitgaven.
Art. 10. De Onder-Direkteur in iedere Kolonie zal mede gehouden zijn, een Journaal te houden van alle uitgaven van grond-ontginning, zaaijing, en voorschotten, alsmede van de verdienden der Kolonisten, alles volgens nevensgaand Modél N°. 9, en daarvan wekelijks
(X)
Hjks eenen staat aan den Direkteur overleveren; met bijging van deWeekftaten van verrigtcn arbeid, welke door ieder,Onder-opziener in zijne Wijk gehouden worden, (zie Modél N°. 10}, waarop uitgedrukt zal worden de arbeid van ieder Kolonist, onder zijn toezigt gefteld, het geld, daaraan verdiend, en de Hoeve, op welke dezelve verrigt is.
De Direkteur zal den Onder-Direkteur tot asfistentie een geschikt Onder-Officier of Kolonist toevoegen.
Art. tu Zoodra de Kolonisten van de vruchten van hunnen akker bestaan kunnen, zal hét Grootboek gefloten worden, en de rekening met ieder Kolonist in het bijzonder afgefloten, met elkander en met de tiyretten gekonfronteerd, en,,, dadelijk in iedere Kolonie een nieuw boek aangelegd, inhoudende de volgende re/pekten: i°. Eene Rekening in het bijzonder met ieeler Kolonist, waarop hij aan den éénen kant gedebiteerd wordt voor de verschuldigde landhuur, en andere schulden aan de Maatschappij, en aan de andere zijde gekrediteerd voor alles, wat hij daarop afbetaalt. 2°. Eene Rekening der Spinnerij, op welke de faldoos van dit refpekt der voorgaande rekening zullen worden overgebragt, en welke nieuwe rekening in het vervolg, even als te voren, zal gedebiteerd worden, voor het inkoops - bedrag van Wolle en Vlas, (volgens bijgevoegd Modél) en betaald arbeidsloon, en gekrediteerd voor het afgeleverd garen. 3°. De kosten der paarden. 4°. Diverfe geautorifeerde uitgaven.
Een Extrakt hiervan zal maancieiijks aan de Permanente Kommisfie toegezonden worden, Bovenftaande C 2 Boek
( 36 )
Boek zal mede in iedere Kolonie door den Onder-Direkteur, het Kontraboek door den Direkteur, en het Duplikaat daarvan door de Permanente Kommisfie gehouden worden.
MO-
MODÉL-STA TEN,
BEHOORENDE BIJ HET
REGLEMENT
DÉR
KOMPTABILITEI7,
DE
KOLONIE
BETREFFENDE.
c 33 )
6 ^..
111
1 \ i
1 I s
I s <
- ri
1 si
i'! 5
b w
1
- ^ ^ i
%~ï. v -. -.. — '—- ~
i '2 c' â– '
g â– i: â–
â– m
IgSs^. g <
i-i" 1
^ {X
ijl 1 4
j I d u
IJ )tl I I I
< __
: â– ' ë:-.
1!
lis 1
I � 1.1
C 39 )
p ~, I
O §
. j—s_
_::J_
o o o
o o O
^
g 'Ü 2 cw |00 g " *
g o ë g-s.". ^ > g-g * S
"V ° =».s > = 5. 5 ■„. s h
S ^-g § ■Is ffc-Sïs Si
< < <
C: —
> " 2 ci
o. Ãœf.-.
Ü ~.,5 2 3
^ _ ^ n, ^-
C3 6 o o
Jfj "° ■u o o
fcd ^ ^ ^
l
§ ■|
K " i ij *
< 11 ' *
! T3 ü c
ƒ c1 T' " *
| CD" 3H.
\ -
T3 O
s..<
A â–
*i.
is H ~.!3
.ie fi
= CO gj
Sk 3 *1, 3 -
SCtB T3 ï g1
3 b/j M -SI: y C3 £3. cj c-
S'c «■"8 -j
n b t-j
y j5. ^
2 2 ^, '; -ï5 Fles 2.2 s n-^
S= S <o s G o:a> o = o o o o ' "ö:nr-^= >- ^2; g ï^ïA'A, Si oj.u Jj3 g.N
nT - * o.s o 0 g
-~ 53 33 G> W> o o
£ k 8 > u ö % s « "~ ~S fcrj'0 o- 3 ^ S g w 6 t> r;.5 o §'c S ë ^
'■JüOooüoeod
j j j-j j j j «"2
3 P Q Q O O O p Q U >3
<'^<<<;<«;<',;£; h«
n co « tt- ih~oo ^"g
> w)
ca
â– 55 â–
C 4
-â–
( 40 )
h
ui
■« Q o
2. -
l 1
— ~-
L_jr j_ J
pui | WM
UT! Cl
|i?ri i 4 Pij M
Hf*! " fia II
_ffT_ §*g I "H " Tl
(40
\ ï **
a-.
s
Ca O « EO
li
1 3
. * "O "3
ca S3
TJ "O - u
§ i m
o o i &
53 W â– â– T3
-O « o
ra «►
| É>
f I
cj «>....... s S
O O « ~ 15
SS 5 - § « a
Si <S «üSo:="0 P, -
o ° '0:-T'^^^3 *" 3
M £ O & O Ci go
<u til o " -S O B.?.
SS n "2 > g ■»
| Ü g> "S & ^ ö 8 - "tl
«. ■§» a k < fes ^ <■g i' S I I g I t I 1 1, 11
§ g g g § g g I"3 4 "
S E E h (e. 5 5J ö t3
* t é t ei
SS
C S
i i J
4 11
3 s
8 z' I 11
iii
H - ( P3 H I f« *â–
5 Hl s 1 §
1 1
.q Pi
Ü
k
ê7 h
— £ —_!—
Ãœ —=
i! I i
M Ui
#(3111 ~
.j fr «■;;* _| j
4i {3*. 1 s
lü {^:
4i nts xi;—
1;ï {iTi "
III {-fel xi '
Sü? ~H
s: 1
ai;
( 43 } v
p
i
O
ui p;
<
>c
pi,
We
cL: t-j
b»i
s
1
' " Jïzzzzzzzz
^Tf H
!i-==
ê i lïi _~
* 1;
£. r 'uanonDj: iJ 1—
<— L nuaau'T ^, j
#{JH ~!?i,.
i. r U3ft30^i L_L_ Li. '
£ 2 g> J UCA I
I L aooynsy c, I. |
ji-r^ss |ïn rH"
! {"""""" lil ^!:
I I fjt-^lïj \'\; j
V I. 5 - i4 ï
M I ttH!I--:;-
l i |i[r
REKENING
VAN DE
MAATSCHAPPIJ.
( 46 )
ALGEMEENE ONTVANGSTEN
l6aü- Kredit. |
t., u „, Geld. Goederen,.-..Juarg 2 Ontvangen van de Permanente Kommisfie Mandaat N. 4 ƒ aj0co f |
> 4 Idem N. 10 ( ij00o,
* io Idem aan Huisraad, Kleeding, Wol
en V las. ƒ Zcd >â–
r 3)000 1 f 80c «
Af de uitgaven,.... ü 1,150 * * 5-0, Blijft in kas. ƒ £,850 <â– f 230 7
|
' " ' I. I
i i
( 47 )
en UITGAVEN.
MODÉL N°. 5.
1820. Debet.
Geld. iCqoderen.
Januarij 31 In deze maand aan de Kolonie N. 1. f 75° ' f 23° * * «. Idem N. a ' +co ' 34° »
ƒ 1,150 < ƒ 57<= *
C +8 )
SPIN
jt_o. Kredit. I
Januari 5 Ontvangen 6? Wolgaren, a f -:8o P?r é
t ic Id«ra 475 £§ Vlasgaren, a ƒ -:;o f 332.50
l
II I
C 49 )
NE R IJ. t
I i8ao.; - Debet.
j Jfmiary 6 Ontvangen uit het Magazijn 100 gj
'Wol, a ƒ -: 50 per ffi.... ƒ 500 <
* 10 Idem 500 {g Vlas, a ƒ.{50 per fg. * 250 * â–
6 11 Betaald aan Spin - arbeid, volgens ingezonden' Staat..
' 3! Idem aan den Spiöbaas 4 weken,
i j'y: â– per.week..... ' 28 >
' * Idem aan- den Onderbaas 4 we- ^ *
ken, ii f 3: - per week... ' ia 5
' ' Idem aan Olie voor de Spiuzaal.
!
! I
1 i
j I
I I
I I v 1 11!
tOt STAR, 1**0, N*. I. D
C 50 )
STAAT van ALGEMEENE UITSCHOTTEN,
DATUMS. INHOUD DER POSTEN VAN UITGAAF. BEDRAG. 1820.
Januarij 4 Aan het uitdiepen van de Scheepsgoot.......... ƒ200 *
' 10 Aan het onderhouden der Hoofdwegen van de Kolonie.... » 50 <
' 12 Voor het maken van eene Brug
over de Scheepsfloot.... f 250 *
* * Voor het bevaarbaar maken van
de rivier de Aa > 42Q {
Januarij, totaal,.., ƒ 9oo *
I I I I
( si 5
1'EN BEHOEVE DER MAATSCHAPPIJ.
I DATUMS. GEAKKORDEERDE SOMMEN. BEDRAG.
Januarij * Voor het uitdiepen van de Scheeps-
fl00t ƒ200 * '
( 4 Tot het onderhouden der Hoofdwegen.< & *
* 4 Voor het maken van eene Brn<*
over de Scheepsfloot.... > 250 <
' 10 Voor het bevaarbaar maken van
de rivier de Aa f 600 '
Januarij, totaal f1>J00,
Uitgave over Januarij * 900j,
Resteert J/ aooj7~
â– f' I
* 1!
D 2
( 50
MAGA
ONT
l820.
Januarij 1 In hetMagazijn'voorhanden 100 fruks Mans-Broeken en Buizen, a ƒ6:- Broek en Buis
, > <â– t' < 50 Stoelen, a ƒ1:- per ftuk.
t t i t 10 kruiwagens, a ƒ 4".-.
, <, > * 1000 f2 Wol, a ƒ 1:-hete, ' en 1000' §' "Vlas,. a ƒ -:5ó het ffi
f 10 Ontvangen' van de Permanente Kommisfie 50 Mans.Hemden, a ƒ 1:- per ftuk
* Idem 30.Tafels, a ƒ ï:- per ftuk
UIT
mmmam«■■»■■««mmmhmmmm
1820.
januarij 1 Aan N. N. eene Mans-Broek en Buis
> 5 > N. N, eene Tafel en twee Stoelen 1
' *; N. N. een Kruiwagen.
' 15 c N. N. 20 8 Wol. *
C 53 )
A ZIJ N."
r T VANGST.
KLEEDING. HUISRAAD. GEREEDSCHAPPEN. WOL EN VLAS.
Stuks. Waarde. Stuks. Waarde. Stuks. Waarde. Stuks. Waarde.
eïl ioo ƒ600. »*
uk. So/50 »
10 ƒ 40. *
®* 2,000 ƒ1,500 »
:an* 50 ƒ 100 i
20 f 20 >
IT G A A F.
KLEEDING. HUISRAAD. GEREEDSCHAPPEN. WOL EN VLAS.
Stuks. Waarde. Stuks. Waarde. Stuks. Waarde. Stuks. Waarde.
, V' 1 /6'
3 ƒ 3 '
1/4 '
20 ƒ 20 I
( 54 )
modél N°. 6.
VERANTWOORDING van de WOL en VLAS over de
maand januarij iSstO.
PONDEN. AANMERKINGEN.
Wol. Vlas.
Op i Januarij blijft in het
Magazijn 1,000 1,000
Op nieuw in het Magazijn
ontvangen 5°° 5°°
TOTAAL... 1,500 I,500
Uitgave in de maand Januarij 500 500
Blijft in het Magazijn op 1
Februari j t;000 1,000
Totaal gelijk aan de ont-
vangften 1,500 1,500
SPECIFICATIE van de afgeleverde WOL en VLAS
over de maand januarij 1820.
PONDEN.
AAN WIEN HETZELVE IS AANMERKINGEN
AFGELEVERD.
Wol. Vlas.
Aan de Fabrijk 480 480
' ALBLAS. 4 4
/ ARENDS 4 4
' f BOSCH 12 12
TOTAAL... 5°° 50°
VERANTWOORDING ran het huisraad en gereedschappen, over de Maand Januarij 1820.
"— 111 m-i-r:
Op l Januarij in het Magazijn
Op nieuw in het Magazijn ontvangen...
Totaal.... Uitgave in de Maand Januarij
Blijft in het Magazijn, op 1 Febcuarij,.
Totaal, gelijk aan de Ontvangst....
Bultzakken.
Peuluws.
Kusiéns.
Beddenlakens,
Wollen Dekens.
Koppen Dekens.
Waterpotten.
Waterketels.
Trekpotten.
Melkkannen.
Theegoed.
Etensschotcls.
Borden.
Lepels. Volken. Tafellakens. Handdoeken.
Sauspannetjes.
Spiegeltjes.
SchooriieenkttiWgcïi * Tangen.
Asschoppen.
Doofpotten.
.Zeepbakken. -
Tafels.
Stoelen.
Stoven.
Testen.
Lampen.
Lanta/ens.
ljzereu Potten met "houten Del;zeis.
Emmers. Du ijlen.
Platten Boenders.
Dekfels. Bezems.
Bierglazen, Kammen. Houten Lepels. Kas n,
Spinnenwielen. KnlpliaspeU. Groote Bfllen, Kleine Bijlen. Snoeimesfen. Kancienoppcn.
Kmiwagens.
paar extra Klompen.
mmm mmm mmm — — — — «— —- —<- â– — â– — —- mmm — — — — â– —â– f— — —— —- — — —. — — -—- — —« »~--^- —
20 ifi 12 25
10 10 10 10
3O!!! J2 35 ' j 4 5 6 7 ^ - „ ]_j l
s6 ji 16 23. -J. i i
30 26 ea 35,
.!.—
öPECIFIKATIE Tan het uitgegeven huisraad en gereedschappen, over de Maand Januari/ 1S20.
-~-—l.-..■««f^fte»..,'. —â– —
namen
oer
PERSONEN, aan wien het is afgegeven.
* ACBLAS. (A.).
* AREND. (P.)
3> BEERENDS, (j.)
4« bossh. 00.........
Totaal...
Bultzakken.
Peuluws.
Kusfens.
Beddenlakens.
Wollen Dekens.
Noppen Dekens.
Waterpotten.
Waterketels.
Trekpotten.
Melkkannen.
Theegoed.
Etensfeho'teis.
j Mesfen.
' Lepels. | Vorken.
Tafellakens. 3
Handdoeken.
Sauspannetjes.
Spiegeltjes.
I StlioörTtcertt"euïi»g\A
Tangen. Asschoppen. Doofpotten, VVasciitübbcs. Zeepbakken. Tafcis" ' ' Stoelen. Stoven. Testen. Lampen. ■Lantarens.
ijzeren Putten mei houten Dek zeis.
Emmers. Dwijlcu.
Plattel) Boenders.
Aaruen Potten en D'dtzels.
Bezems. ———
Boenden.
Bierglazen. Kammen. Houten Lepels. Kasten,
Spinncnwielen. K ilipliaspels. Groote Bijlen, Kleine Bijlen. Suoeimcsl'ep, Kautfcboppen.
Kruiwagens.
paar extra Klompei,
1122' 1 s 2 2
1112 i i 1 i
7|7|T] 7| I I I I (|T| Tl I I I f/7 f! I 1 1 1 1 TTTl Ti Mil mTT
MODÉL N°. 7»
VERANTWOORDING der kleedtngstükken; over de Maand Januarij 1820,
model n«. 8.
o? I Januari; in het Magazijn,. Op nieuw in bet Magazijn on:vj1{j£n
TOTAAL....
Uitgave in de Maand januari. Blijft in het Magazijn, op i Felrujrij Totaal, gelijk aan de Ontvangt.
I MANS FT.2EDINCSTCKKEN* \i VRWWJSK KLEEDtNCSTUKKEN. \* JO>™>-S CCVRS CF. I? JAREN. IjOfJGF.fJ ONDEi DE 12 JAREN j ïoNGJSNS OKr-BR 1)E 6jAREN.fi VtElsJES BOVEN DT>. 12 rAREN. I t!>-W.S ONDER DE 12 1ARFN. 1 MFISIÉS ONDER DE 6 JAREN, \
tfoêdên. Petten.
I, ',e»sche l'ni. en.' bonte (lasten. Peij' n borstrok ke~
Zwarte Linnen Bors t -
rok â–
dito Broek.
VVitn- wollen Koiislén.'
bhnuwe dito.
paar Schoenen.
Wollen Borstrokken. bnniieiiTinririTpltKcn.
Borstlappen. j
bonte Halsdoeken. ( Wollen lakken" en / Rokken.
Witte Wollen Kon"
bl auwt.nrp.
rntfrr Schoenen,
paar Klompen.
'-n!1!1^ '',oe-/eltf �O^.
Pe��en Buizen en. Zwarte Linnen Borst- j
bonte Basfai.
Witte Wollen K'-m'ri.
paar Schoen '
— ^
.-. ff lompen.
Petten). 1
bonte Dasren.
' Broeken. \
Ztvaw,e Linnen Borst-
Wot'.'n Konden. |
â– ar Klompen.
bonte Dasffih. Peilen Buizen en
Zwarte Linnen Borstrokken. V dito Broeken. I Bembdejl. Witte Wollen Kousfèn. s blaauwe dito.
Ilembden.
Wollen Borstrokken, baaiji n-Onderrok' en Woltén Jakken en i
Rokken. f
Halsdoeken. S Borstlappen. Wto Woflcïi Kons'im. l-.laauwe 'U'o. ~ paar.Schoenen, paar Klompen, home Bocz-.-lanrs.
Hcn-bdcn.
Wollen Borstrokken.
baaiienOndi-rrfTkënT"
Wolleh Jakken en Rokken..
~ Borstlappen.-
Witte Wollen Kousfen. blaauwe dito. paar Klompen.
"Mutfen. *\ Hembden. i
Wollen Bor-trokken. i baaijen ' 'ndetrokkj n. I Wollen Ttkke^T^T
Rokken. \ bonte Halsdoeken. j Borstlappen, \ Witte Wollen Konsfen.! blaauwe dito.
paar Klompen.
bonte Boezelaars. J
5° 40 60 10 | | ' |t "~ "*
IC!C O iO l I 1 ^ I f
Co,»o 7c:c | â– ' i' f | — — — I I ' """""" """" *"~
SPECIFIKATIE der uitgegeven kleedingstukken, over c7e Maand Januarij 2820.
n A U e n I
der
personen, aan WIEN HET IS AFGEGEVEN'
1. alslas. (A.)... 5..
2. AREND. (F.).......
3- JEERENDS. 00.....
4. BOSCH. 00
ToTAAt..
. »NS,.KLEE^OSTÜKKElt> I?R0DlrKW KLjEDINf:iTL'KKEK-. l BOVEN DE,2 JAREN. IjoNCps ONDER DE I, JAREN.! JONGENS ONDER DE C IA REN. I M„S,ES ECVEN DE 13 IA REN. I MF-STF, ONDER DE,2 1AREN. 8 ^S.ES ONDER „r 6 TAREV.
Betten. _____
Lakcnffbc Buizen, bente Pasten. [ ">ej?en Borsti^kkel 1 ' Pegen éroekèn. jT "
Ilembden.
">v.-.:r';c ïïnnf.n £ omtrok kan, "dïtl^roïken: ~~
Wttte bollen Kmfe
blaauwe dito.
paar Schoenen.
_IJetnbden. Wollen Borstrokken, baaijen Onderrokken. Öórstlabpen. bonte Halsdoeken, I
Wollen Jakken e« Bokken. _ "ve.;t- Y\ nUen Konsïin.
blaauwe dito.
paar Schoenen.
püar Klompen. /
iBnnte Boezelaars. Petten. S
Peiien Btfizen cn Broeken. j
Zwarte Linnen Horst- i rokken.
dito Broeken. _ \
Heinbden. |
bonts..Dasfen,
nvfónnwö dito. paar Schoenen. paar Klompen. Betten. J
Broeken. _ /
Zwarte Linnen Botst- f _ rokkcn. V
dito Broeken. "HelnbdelT:
Witte WpllenKoystfn-:.blaauwe düo."~j~
paar Klompen.
Petten.
bonte Baslèn. j Peijen Brbeken en /
Buizen. I
Zwarte Linnen Borst- I
rokken. V
'^ïtonïïöïïïïcïi. ^ "°[ TlembdcnT |
' Witte Wollen Ko'usfèp. {. Blaauwe dito. j
paar Klommen. "
Ilembden.
Wollen Borstrokken. baiiüen Onderrokken
"Wollen jakken cn Rokken.
"Halsdoeken. / Borsrlannen. witte Wollen Kous'e.n.. blaauwe dito. paar Schoenen.
paar Klom "en. ^
bonte Boezelaars. Mutfen. "\
Kjembden.
Wollen Borstrok k en.
Wollen Jakken en Bokken. JV
bonte talstfeeken.: j > Borstlappen. "wïïTe "Wollen Knn«fen. blaatn«e dito. paar Klompen. | frvnte. Boezelaar».
HemWen. j Wpllen Borstrok 1fen. I baaiien OndêrroH - r! I
Wollen Jakken len [ Bokken, l bonte Halsdoeketi i Borstlappen.
Witte Wollen Kousfen.
blaauwe dito.
naar Klomren.
bonte Boezelaars. '
i li j |m. I! \ \ \ | â– 1 | j
i i!, | I I I
JOURN AAL
VAN DEN
ONDER-DIREKTEUR
IN DE
KOLONIE N°.
D 4
JOURN AAL
VAN DEN
ONDER-DIREKTEUR
IN DE
KOLONIE m
D 4 i
( 5<5 )
weerboek van verdiensten der kolonisten j Lsm
verdiensten.
NAAM
dÖS datums. TOTAAL» j INE
l Veld- Spinpersoons. arbeid. arbeid.
1820. |
8 Januarij ƒ 4 50 ƒ 2 50 * « f 1 ' Aar
fc
16 idem. * 5 * * 3 60 ' < * 8 O8
â– *
ƒ 9 50 ƒ 6 10 * > ƒ15 * 24 idem. * 4 20 * 3 80 « > » 8
l Aai
ƒ13 70 ƒ 9 9° ' ' /a» 4 31 idem. " 5 * ' 4 * ' '' '9
Aa;
alblas, (arend) J
ƒ 18 70 ƒ 13 9° ' ' f s2 r
1
C 57 )
MODÉL N°. 9.
ïf LsMEDE DER UITGAVEN TE HUNNEN BEHOEVE GEDAAN.
MONTANT DER UITGAVEN.
L. INHOUD DER POSTEN VAN UITGAAF
Ont- Be- Voor-
â– ginning. zaaijing. schotten.
ƒ204 |' ƒ77 l< fj°J_" „
' Aan Ontginning, Zaaijing en Voor-
& schotten uitbetaald. ƒ3' f 1 5o J 4 5°
| > Ontginning en Voorschotten uit-
j" betaald. ' 4 ' *. * ' }. 50
f7' ƒ 1 So ƒ 6 <
\ Aan Ontginning, Zaaijing en Voor-
- j schotten uitbetaald * 6 So *, 3 [30 ' 4 5°
ƒ 13 So ƒ4 |8o ƒ10 5°
Aan Ontginning, Zaaijing cn Voor-M schotten uitbetaald < 8 ' * 1 5» '4°
ƒ 21 5° ƒ 6 30 ƒ 10 9°
C 58 )
©
BH
È
I S
I
i i
,|
g 1 s — I
Pï *
—5, j—p-
11
5 5^5 l i t_
5DZ L_ L_J!_LJ
, ii? I! I I
JJiLM^LX-
oM M J i
3A30H J! —
"Tl!!! j
tk
j_i I
\.N »n I?A3°H.. _J
u
\Jj vo c= I I a.AQQlI l!
1 li
s^t!
VN * I
I oA.-ion, 1
j_ _ - |
Pagina 91. Berigten uit de kolonie Frederiks-oord. December[bewerken | brontekst bewerken]
zijn er niet mede te deelen, daar wegens de aanhoudende vorst, en het besloten water, alle veld-arbeid stilstaat, en er dus niets bijzonders voorvalt. Eerlang hoopen wij meer wezenlijks en gewigtigs onder deze rubriek te kunnen melden. — Intusschen genieten de Kolonisten in vrede de vruchten hunner eerlijke vlijt, en deze strenge winter is regt geschikt, om hun, met dankbaarheid aan het Opperwezen, en aan onze weldadige Maatschappij, te doen gevoelen, het groot verschil tusschen hunnen tegenwoordigen toestand, en den voormaligen, of, hetgene zij thans, daaraan overgelaten, vermoedelijk zouden geweest zijn.
de REDAKTIE.