De Raad van Tucht voor bedelaars en strafkolonisten op de Ommerschans

Bedelaars wonen vanaf september 1822 op zalen in het grote nieuwe gebouw op het binnenplein van de schans. Strafkolonisten worden vanaf najaar 1820 vanuit andere koloniën naar de Ommerschans gestuurd en vanaf midden 1822 meest gehuisvest in een gebouwtje op de zuidwal.

Over tuchtrechtspraak vóór mei 1829 is weinig bekend. Aantekeningen daarover zal ik in een later stadium nog verzamelen. Daarna vindt de tuchthandhaving plaats volgens het 'Reglement van Tucht van de Gestichten van Bedelaars van den 28sten February 1829' (Link moet nog gelegd). Het laatste artikel van dat reglement zorgt dat het ook van toepassing is op strafkolonisten.

Vanaf die tijd worden verslagen bewaard, al missen er soms hele periodes waarin waarschijnlijk wel zittingen zijn geweest.

Hieronder kun je op een jaartal doorklikken naar de overzichten per jaar en vandaar naar de transcripties van de tuchtzaken.

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1829
Maand	Transcriptie
Transcripties van 25 zittingsverslagen, van 13-05-1829 tot en met 24-11-1829. Wel saai leeswerk, de secretaris schrijft op wat iemand gedaan heeft en welke straf hij of zij daarvoor krijgt, en vermeldt geen bijzonderheden.
13 mei 1829	● Gerrit Burger, opzichter, belediging mede-kolonisten en verdenking zedeloze omgang. ● Pieter Barends, desertie voor de eerste maal. ● Johannes Andries Maalman, dronkenschap. ● Aagje Margje Meidema, verkoop van laken en kussensloop. ● Maria Catharina Andree, medeplichtig aan verkoop laken en kussensloop. ● Kempe Ouwes Streekstra, schuldig aan artikel 9 (= ongehoorzaamheid).
15 mei 1829	● Hendrik Franken, brutaliteiten jegens zijne superieuren. ● Jan de Wit, desertie voor de eerste maal.
20 mei 1829	● Jan Sparreboom, desertie voor de 2e maal. ● Joseph Cornelis Kandelaar, desertie voor de 1e maal. ● J. Andries Peters, desertie voor de 1e maal.
26 mei 1829	● Betje de Haan, vrouw van Jan van Loon, stelen van een half Ned. pond wolle gaarn uit de fabriek. ● Jan van Loon, medepligtig aan bovengemelde stelen. ● Gerrit Burger, verkopen van een paar schoenen. ● Hendrina Knip, verkopen van haar koloniale kleeden. ● Jan Knoppel (of Knappel), desertie voor de 1ste maal. ● Maria Gorter, voorheen bekend onder de naam van Helena Boekter, desertie voor de 1ste maal.schelden en brutale bejegening van agenten van Politie of geleiders van transporten ● Hendrik Zornt (of Zermt),
29 mei 1829	● Jacob de Groot, desertie voor de eerste maal. ● Jan Gallacher, veldwachter, twist en kwaade bejegening tegen zijne kameraden. Opvolger is Johannes Augustinus Niessen.
4 juni 1829	● Hendrik Mathijs Rietveld, desertie voor de 1ste maal. ● Arnoldus de Wilde, desertie voor de 1ste maal. ● Jan Hubregt, desertie voor de 1ste maal. ● Frederik Hofman, verpanding van koloniale goederen. ● Geertrui Bakker, zedenloze omgang met anderen. ● Antonia de Baar, zich verzetten tegen haar overheden.
17 juni 1829	● Cornelis Nieuwland, Corn. Jacob van de Velden, Hendrik van den Berg, Frederik George Hesseland (of Hesselink) & Jan van der Broek, desertie voor de 1ste maal.
26 juni 1829	● Jan Jurrien Borgman, desertie voor de 1ste maal. ● Jacob de Groot, desertie voor de 2e maal.
30 juni 1829	● Willem Hofman, verkoop van koloniale goederen. ● Bart de Jong, desertie voor de 1ste maal. ● Jan van Steegeren, ongehoorzaamheid jegens koloniale ambtenaren.
4 juli 1829	● Johannes Torn, verzet tegen overheden met dadelijkheden.
7 juli 1829	● Dirk Ophoop, uitbraken tegen Freemden Menschen welke de Kolonie kwamen bezigtigen dat alle de Geëmployeerden Schelmen en Gauwdieven waren. ● Maria Teepen en Petronella van den Berg, ontvreemding en verpanding van Koloniale Goederen.
20 juli 1829	● Gerardus Joh. Josephus Wolberts, desertie voor de 2e maal. ● Wilhelmina Winterhalt, desertie voor de 1e maal. ● Aagje Meinderts Miedema, desertie voor de 2e maal.
10 augustus 1829	● Aukje de Beer, desertie voor de 2e maal.
17 augustus 1829	● Moses Jacobs Zegelaar, desertie voor de 2e maal. ● Jan Jurriens Borgman, desertie voor de 2e maal.
24 augustus 1829	● Hendrik Matthijs Rietveld, desertie voor de 2e maal.
1 september 1829	● Gradus Florussen, desertie voor de 1e maal.
10 september 1829	● Mathijs Hotja en Aaltje Ontrop, desertie voor de 1e maal.
16 september 1829	● Ouwe Abraham Kroondijk en Hendrik Maat, desertie voor de 1e maal. ● Roelof de Vries, verkopen van koloniale goederen.
2 oktober 1829	● Jozua den Hond, desertie voor de 1e maal.
3 oktober 1829	● Cornelis van den Bogaard, Henrikus Gene, Cornelis van Heijkop ten Ham en Jacobus Coutiel de Rapper, desertie voor de 1e maal. ● Maria Catharina Andree, vloeken en schelden.
15 oktober 182	● Willem Pluim, J. Janse & K.O. Zeijlstra, verkopen van koloniale goederen.
20 oktober 1829	● Josep Kandelaar, desertie voor de 2e maal met medeneming van koloniale goederen. ● A. Weidema & Hendrikje Hermans Winter, verpanding van koloniale kleeding.
26 oktober 1829	● Johan Herman Fredrik Fik, desertie voor de 1e maal.
17 november 1829	● Bartholomeus Heiligers en Antonius Keijzer, verpanding van koloniale goederen. ● Bares van der Bout, desertie voor de 2e maal met medeneming van koloniale goederen, de maatschappij toebehorende.
24 november 1829	● Mathijs Motja, desertie voor de tweede maal, gepaard met verzwarende omstandigheden.

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1830
Maand	Transcriptie
Transcripties van 21 zittingsverslagen van 04-03-1830 tot en met 31-08-1830. Het lijkt me stug dat er daarvóór en daarná geen zittingen geweest zijn, maar die zijn dus niet bewaard gebleven.
4 maart 1830	● Petronella Putman, ontvreemding van saijet uit de fabriek. ● Magdalena Elbers, heeft gemelde saijet gekocht. ● Elisabeth Jans, bij wien saijet (de maatschappij toebehorende) gevonden is, welke zij ter verbrijding van Frederik Terhorst heeft ontvangen. ● Fredrik Terhorst, kopen van saijet, de maatschappij toebehoorende. ● Jan van Wijk, bevorens genaamd Jan Vermeulen, ontvreemding van saijet uit de fabriek. ● Simon Voet, medepligtig aan het stelen van saijet van de maatschappij. ● Cornelis Geluk, kopen van saijet, de maatschappij toebehorende. Met commentaar van de permanente commissie.
7 maart 1830	● Gerrit van Putten, ontvreemden van een paar mans schoenen uit de fabriek.
20 maart 1830	● Maartje Barends, wasvrouw, opkopen van 7 portien spek van mede kolonisten en het zelve verkocht hebbende in het waschhuis aan een vreemdeling niet in het gesticht behorende. ● N.A. Elmers, huisvrouw van J. Schuurman, opperwaschvrouw, wasschen voor menschen niet in het gesticht behorende als mede toelaaten dat de overige waschvrouwen voor anderen wasschen. Beide vrouwen worden uit hun post ontzet, voormalig opperwaschvrouw Elmers moet weer binnen het gesticht wonen. Dat wijst erop dat er ook een woonruimte is bij het gebouw waar gewassen wordt.
24 maart 1830	● Hubert Schippers, deserteur voor de 1e maal.
26 maart 1830	● Anna Geertruij Lokhorst, ontvlugting voor de 1e maal.
31 maart 1830	● Sjouke Poppes Posthumus, ontvlugting voor de eerste maal.
5 april 1830	● Antonie Jansen, maken van valse munt. ● Cornelis Tichelaar, ontvlugting voor de 1ste maal. ● Jan Kleinepier, ontvlugting voor de 1e maal.
8 april 1830	● Gijs van Wel, ontvlugting voor de 1e maal.
20 april 1830	● G.A. van Veen, opzichter in de fabriek, ontvreemden van 10 Ned. ellen linnen uit de fabriek. Hij wordt uit zijn post ontzet. ● Hendrik Oversteeg en Jan Dijk, verkopen van bovengemeld linnen. ● J. Kandelaar, ontvreemden van een hemd, zijne mede kolonisten toebehorende.
30 april 1830	● Antonie Verdonk & Cornelis Puijt, ontvlugting voor de 1e maal. ● F. Muis, hangmatten reparenier, ontvreemden van touw hem toevertrouwd. Hij wordt uit zijn post ontzet.
15 mei 1830	● Willem Schaap & Willem van Keulen, ontvlugting voor de 1e maal, doch daar in verhindert zijnde.
16 mei 1830	● .Arnoldus Sluiting en Jacobus van Dam Steenweg, complot maken tot desertie, en van het land of van hun werk met hunne schoppen ontvlugt, doch door de veldwachters agtervolgt en binnen gebragt Met commentaar van de permanente commissie.
24 mei 1830	● Leendert Bouwman en Pieter Koning, ontvlugting voor de 1e maal.
29 mei 1830	● Volkert Koudenberg, ontvluchting voor de 1e maal.
10 juni 1830	● J. Lentse, ontvlugting voor de 1e maal, doch daar in verhindert zijnde en weder binnen gebragt.
25 juni 1830	● Jan Noordermeer, ontvlugting voor de 1e maal.
7 juli 1830	● Gerret van Haarlem, ontvlugting voor de 1e maal. ● Arie Abraham Kroonwijk, ontvlugting voor de 2e maal.
11 juli 1830	● Harmen Hillebrand Kok, ontvlugting voor de 1e maal
29 juli 1830	● Pieter van Heck, ontvlugting voor de 1e maal.
9 augustus 1830	● Christiaan Rademaker, Bernardus Cornelisse, Pieter Berends en Jan Kleinepier, desertie bij Complot (Kleinepier voor de 2e maal), met medeneming van goederen, verzetting tegen veldwachters en bouwboeren. ● G.J.J. Wolters, ontvlugting voor de 2e maal met medeneming van goederen. ● Catharina Brands, ontvlugting voor de 1e maal, doch daarin verhindert zijnde
31 augustus 1830	● Jan Drebbe, ontvluchting voor de 1e maal met medeneming van goederen buiten de aanhebbende kleding. ● Maria Susanna de Vink, Salomon Simon Oostenburg, Simon Moses Polak, Catharina van Empel & Bernardus Wagenaar, ontvlugting voor de 1e maal

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1831
Maand	Transcriptie
	Er zijn slechts 10 zittingsverslagen bewaard gebleven, van 26-03-1831 tot en met 24-10-1831.
februari 1831
maart 1831
april 1831
mei 1831
juni 1831
juli 1831
augustus 1831
september 1831
oktober 1831
november 1831
december 1831

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1832
Maand	Transcriptie
	Er zijn 8 zittingsverslagen bewaard gebleven, waarvan een paar met een bijbehorend proces verbaal. Bijvoorbeeld die (25-02) over een bedelaarskolonist die het binnenplein oversteekt om zijn verkering een klap te geven.
februari 1832
maart 1832
april 1832
mei 1832
juni 1832
juli 1832
augustus 1832
september 1832
oktober 1832
november 1832
december 1832

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1833
Maand	Transcriptie
	Er zijn van dit jaar slechts 4 zittingsverslagen bewaard gebleven. Daar zitten mooie verhalen tussen: getuigen ten gunste van een beklaagde die zo door de Raad onder druk worden gezet dat ze hun getuigenis intrekken (15-01), drie bedelaarskolonisten met een leuk baantje die zich aan de Dedemsvaart hebben bedronken (10-04) en nog meer.
februari 1833
maart 1833
april 1833
mei 1833
juni 1833
juli 1833
augustus 1833
september 1833
oktober 1833
november 1833
december 1833

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1834
Maand	Transcriptie
	Er zijn 10 verslagen bewaard gebleven. Als iemand zegt een koloniaal eigendom te hebben verkocht aan iemand die die alleen van gezicht en niet van naam kent, wordt die met een veldwachter op pad gestuurd om de aankoper te vinden. Zo valt het hele proces van waarheidsvinding te volgen, zie 30-05.
februari 1834
maart 1834
april 1834
mei 1834
juni 1834
juli 1834
augustus 1834
september 1834
oktober 1834
november 1834
december 1834

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1835
Maand	Transcriptie
januari 1835	Er zijn 29 zittingsverslagen bewaard gebleven, waarvan 2 met een proces verbaal of nota. Daarbij bevindt zich onder andere de verdenking van onzedelijk gedrag door de schoolmeester Hoogstra, 22-12, en diens conflict met de hulponderwijzer Lolkema, 31-12.
februari 1835
maart 1835
april 1835
mei 1835
juni 1835
juli 1835
augustus 1835
september 1835
oktober 1835
november 1835
december 1835

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1836
Maand	Transcriptie
	Er zijn 24 bewaard gebleven zittingsverslagen dit jaar. Daarbij een voerman die een hoevenaar met een hooivork wil steken, 03-09, en veel problemen met bedelaars die de functie van 'nachtwacht' bekleden, terwijl uit de zitting van 14-05 blijkt dat zij een sabel hebben.
februari 1836
maart 1836
april 1836
mei 1836
juni 1836
juli 1836
augustus 1836
september 1836
oktober 1836
november 1836
december 1836

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1837
Maand	Transcriptie
	Er zijn 24 bewaard gebleven zittingsverslagen.
februari 1837
maart 1837
april 1837
mei 1837
juni 1837
juli 1837
augustus 1837
september 1837
oktober 1837
november 1837
december 1837

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1838
Maand	Transcriptie
	Er zijn 32 bewaard gebleven zittingsverslagen.
februari 1838
maart 1838
april 1838
mei 1838
juni 1838
juli 1838
augustus 1838
september 1838
oktober 1838
november 1838
december 1838

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1839
Maand	Transcriptie
januari 1839	Er zijn maar liefst 56 (!) bewaard gebleven zittingsverslagen.
februari 1839
maart 1839
april 1839
mei 1839
juni 1839
juli 1839
augustus 1839
september 1839
oktober 1839
november 1839
december 1839

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1840
Maand	Transcriptie
	Er zijn 43 bewaard gebleven zittingsverslagen.
februari 1840
maart 1840
april 1840
mei 1840
juni 1840
juli 1840
augustus 1840
september 1840
oktober 1840
november 1840
december 1840

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1841
Maand	Transcriptie
	Er zijn 41 tuchtverslagen.
februari 1841
maart 1841
april 1841
mei 1841
juni 1841
juli 1841
augustus 1841
september 1841
oktober 1841
november 1841
december 1841

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1842
Maand	Transcriptie
	Er zijn 38 tuchtverslagen.
februari 1842
maart 1842
april 1842
mei 1842
juni 1842
juli 1842
augustus 1842
september 1842
oktober 1842
november 1842
december 1842

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1843
Maand	Transcriptie
	Er zijn 37 tuchtverslagen bewaard gebleven
februari 1843
maart 1843
april 1843
mei 1843
juni 1843
juli 1843
augustus 1843
september 1843
oktober 1843
november 1843
december 1843

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1844
Maand	Transcriptie
januari 1844
februari 1844
maart 1844
april 1844
mei 1844
juni 1844
juli 1844
augustus 1844
september 1844
oktober 1844
november 1844
december 1844

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1845
Maand	Transcriptie
januari 1845
februari 1845
maart 1845
april 1845
mei 1845
juni 1845
juli 1845
augustus 1845
september 1845
oktober 1845
november 1845
december 1845

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1846
Maand	Transcriptie
januari 1846
februari 1846
maart 1846
april 1846
mei 1846
juni 1846
juli 1846
augustus 1846
september 1846
oktober 1846
november 1846
december 1846

Zittingen Raad van Tucht van de Ommerschans in 1847
Maand	Transcriptie
januari 1847
februari 1847
maart 1847
april 1847
mei 1847
juni 1847
juli 1847
augustus 1847
september 1847
oktober 1847
november 1847
december 1847

Incidentele zttingen Raad van Tucht van de Ommerschans 1848-1859
Maand	Transcriptie
onbekend nog
onbekend nog
onbekend nog
onbekend nog
onbekend nog
onbekend nog
onbekend nog
onbekend nog
onbekend nog
onbekend nog
onbekend nog
onbekend nog