Inleiding op het werken met KolonieWiki

Spelling

Net zoals (om maar wat te noemen) de Franse Revolutie en het Koninkrijk der Nederlanden met hoofdletters geschreven worden, schrijven we ook Koloniën van Weldadigheid met hoofdletters. Maar als we het hebben over 'het leven in de koloniën' of 'de stichting van de koloniën' gebruiken we kleine letters. Ook bij 'de kolonie Frederiksoord' krijgt de plaatsnaam een hoofdletter, maar 'kolonie' niet.

Enkele andere koloniale voorkeurspellingen: bedelaarskolonist en bedelaarskoloniste, bedelaarsgesticht, bedelaarskonvooi. arbeiderskolonist en arbeiderskoloniste, vrije kolonistengezin, militaire veteranengezin. Veenhuizen-1 of het eerste gesticht te Veenhuizen, Veenhuizen-2 of het tweede gesticht te Veenhuizen, Veenhuizen-3 of het derde gesticht te Veenhuizen. Zie voor meer kolonie-gerelateerde termen het Kolonieglossarium.

Verder mag iedereen het qua spelling zo'n beetje zelf weten. Bij twijfel over spelling beslist het 'Groene Boekje', de officiële spellinggids van het Nederlands, zie hier, maar de spellingsregels van de Nederlandse taal zijn de afgelopen tientallen jaren zo vaak heen en weer geflipflopt, dat je niet van mensen mag verwachten dat ze het blijven volgen.

Ook zelf weten mogen mensen of iemand 'in de kolonie woont' of (in kolonietaal:) dat iemand 'op de kolonie woont'. En ook het gebruik van tegenwoordige of verleden tijd wordt aan de deelnemers overgelaten. Officieel moet alles natuurlijk in de verleden tijd, maar gebruik van de tegenwoordige tijd maakt teksten een stuk levendiger.

Transcripties

Alle spellingsvoorschriften gelden niet bij de transcripties op KolonieWiki. Als we daar zien staan 'De Voorzitter opend de vergadering', dan jeuken ieders vingers natuurlijk om daar 'opent' van te maken. Maar dat mag ALLEEN als u de scan van het origineel hebt bestudeerd en daar duidelijk hebt gezien dat de notulist 'opent' heeft geschreven. Anders blijft u eraf. Onderaan elke transcriptie is ruimte voor notities, en daar kan men desgewenst ook opmerkingen kwijt over het gebrek aan spellingseenheid in de eerste helft van de 19e eeuw.

Omdat de transcripties gaaf en ongeschonden moeten blijven, mogen er ook geen links IN de tekst opgenomen worden. Links naar bijvoorbeeld de pagina van een koloniebewoner die in de transcriptie genoemd wordt, kunnen worden aangelegd in de notities onderaan de pagina.

De lijsten 'kolonisten op achternaam'

Met 'kolonist' bedoelen we hier ie-der-een die in de koloniën gewoond heeft, dus ook personeelsleden en zuigelingen. Het is de bedoeling dat ieder individu op de lijst komt, dus geen verzamelbegrippen als 'de familie Van Dijk' of 'kolonisten uit Westerwolde-Zuid'. Tot nu toe staat er maar een zeer beperkt gedeelte van de tienduizenden kolonisten. Als u een naam aan de lijst wilt toevoegen, klikt u eerst op 'Bewerken', u klikt dan achter de naam van een kolonist en geef een return. Er staat nu een nieuwe punt waarachter u de gewenste naam kunt intypen.

Meerdere kolonisten met dezelfde naam

Er zijn een aantal oplossingen voor gelijknamige kolonisten:

• Als het vader-zoon of moeder-dochter is, kunt u bij het kind toevoegen jr. (junior) of bij de ouder sr. (senior). Bijvoorbeeld
  ● Jaar, Johanna
  ● Jaar, Johanna jr.
• U kunt een verwijspagina maken, waar al die gelijke namen naar verwijzen en waar u in enkele zinnen uitlegt wie iedereen is. Zo'n pagina heet dan bijvoorbeeld 'Verwijspagina Johannes de Vries'.
  ● Vries, Johannes de
  ● Vries, Johannes de
  Voor de verschillende pagina's van de verschillende Johannes de Vries-en moet dan iets anders gevonden worden om ze verschillende paginanamen te geven. Bijvoorbeeld wat in het volgende puntje staat.
• U kunt achter de namen van gelijknamige kolonisten het geboortejaar toevoegen. Bijvoorbeeld
  ● Smit, Hendrik, geboren 1820
  ● Smit, Hendrik, geboren 1779
  Als er 2 in hetzelfde jaar geboren zijn, kunt u ook nog de geboorteplaats toevoegen: 'geboren 1820 te Rotterdam'. Als dat ook niet voldoende onderscheid maakt, zal er toch echt een verwijspagina moeten komen.

Spellingsvariaties

Als er in de administratie van de Maatschappij een afwijkende spelling voorkomt, kan die opgenomen worden in de lijst met erachter een komma, dan een spatie, dan het woordje 'zie', weer een spatie en dan de naam zoals we die hier hanteren. Daarbij hoef je mensen ook niet TE VEEL in de watten te leggen. Iemand die onderzoek doet naar familie met de achternaam 'Martens' weet best dat die ook bij "Maartens' moet kijken en bij 'Maertens', dus daar hoeft - vind ik - geen verwijzing opgenomen te worden. Maar dat is geen vaste regel, iedereen kan hierbij gewoon zijn gezonde verstand gebruiken.

Bij de vraag welke naam wij op KolonieWiki hanteren is het eerste aanbevolen criterium welke spelling in de kolonie-administratie het vaakst voorkomt. U kunt dat nagaan door alle spellingen in te geven op allekolonisten.nl. Het tweede aanbevolen criterium is de spelling die door het nageslacht gehanteerd wordt. Mocht u moverende redenen hebben om hier van af te wijken en een andere spelling te kiezen, dan gaat u uw gang, maar als er ruzie van komt tussen nazaten moeten die dat zelf oplossen en de gastheren/vrouwen er buiten houden.

Pagina's over kolonisten

Er zijn twee voorwaarden waaraan een pagina over een kolonist moet voldoen:

1. Er wordt naar gelinkt vanaf de pagina's met lijsten van kolonisten op achternaam.
2. De pagina gaat grotendeels over gebeurtenissen in de kolonie. Het is wel mogelijk (en zelfs heel leuk!!) om in het begin van de pagina iets te vertellen over het leven van de kolonist vóór de kolonie en op het eind iets over zijn/haar leven na de kolonie. Maar houd dat beperkt. De KolonieWiki gaat over het leven in de koloniën en dat hoort dan ook het overgrote merendeel te zijn van pagina's over kolonisten. Wat dan ook NIET kan is het plaatsen van stambomen, kwartierstaten, parentelen, enzovoort. Die worden verwijderd. Wel is het mogelijk om bij de externe links onderaan de pagina te verwijzen naar elders op het internet geplaatste stambomen, kwartierstaten, parentelen, enzovoort.

Is er héél veel informatie over de koloniebewoner, dan kun je er meerdere pagina's van maken. Zie bijvoorbeeld onderdirecteur Fenner.

Kunnen twee mensen het niet eens worden over een pagina over een kolonist, dan maken ze gewoon allebei een pagina. Voorwaarde is dan wel dat ze naar elkaars pagina verwijzen, bijvoorbeeld met 'Er is ook nog een andere pagina over XXX, zie hier'.

Heb je over een kolonist slechts een klein beetje informatie, bijvoorbeeld dat hij in een bepaalde tuchtzaak meespeelt of in een brief voorkomt, dan is het toch zinvol dat op te nemen. Er zijn op het ogenblik een heleboel pagina's met slechts zo'n korte notitie. Vroeg of laat komt er wel iemand die van de losse stukjes informatie één lopend geheel maakt.

De indeling en opzet van een pagina wordt geheel aan de deelnemers overgelaten, maar we willen toch even wijzen op de kracht van chronologie. Door de gebeurtenissen op chronologische volgorde te zetten, zit er meteen structuur in de pagina.

Deelnemers mogen zelf weten of ze iemand een eigen pagina geven of onderbrengen op de pagina van zijn/haar gezin. In het eerste geval is het goed als de eigen pagina en de gezinspagina naar elkaar linken, in het tweede geval kan dat worden vermeld op de pagina met lijsten. Bijvoorbeeld met iets als: 'staat op de pagina van zijn ouderlijk gezin'.

Als er meerdere generaties kolonisten zijn, is het zeer aanbevelenswaardig om elke generatie een eigen pagina te geven. Natuurlijk verwijzen die pagina's wel naar elkaar.

Er zijn GEEN vormvoorschriften voor pagina's over kolonisten. Als je inspiratie zoekt, kun je eens kijken bij enkele bestaande pagina's:

• Aanhout, Johannes Jacobus (van)
• Adrichem, Johannes Huibert van

Overplakken

Het is geen enkel probleem als een stuk tekst 3 of meer keren op KolonieWiki voorkomt. Bijvoorbeeld een brief over de kolonisten Hendriksen en Pietersen staat bij de transcripties van de post, maar ook op de pagina van kolonist Hendriksen en op de pagina van kolonist Pietersen. Hetzelfde geldt voor een tuchtraad waarin Hendriksen en/of Pietersen voorkomen.

Het is ook toegestaan om op de pagina van Hendriksen of Pietersen alleen een link op te nemen naar de brief of de tuchtraad. Maar omdat de lezer dan de hele tijd heen en weer moet, is de pagina van Hendriksen of Pietersen dan wel minder prettig leesbaar, en daarom heeft het de voorkeur als het betreffende gedeelte van de brief of tuchtraad wordt overgeplakt. Het is mooi als het daarna als blokcitaat wordt afgedrukt, maar ook dat is niet verplicht.

Archiefverwijzingen

Alle materiaal op KolonieWiki komt - tenzij anders vermeld - uit het archief van de Maatschappij van Weldadigheid dat onder toegang 0186 berust bij het Drents Archief. Dus we kunnen volstaan met te verwijzen naar het inventarisnummer (invnr of inv.nr.) en soms ook het scannummer. Dus dat worden teksten als 'Uit invnr 236 scan 218 blijkt dat...' of 'In invnr 1623 bevindt zich een tuchtzaak dd 13 januari 1836 waarin...'. Het mag ook als referentie onderaan een pagina, net wat u mooi vindt.

Naamgeving pagina's

De naamgeving van verhalen en kolonistenpagina's is helemaal vrij. Voorschriften zijn er voor de volgende pagina's:

- Alle besluiten beginnen met 'Besluit' vervolgens de datum en - indien voorhanden - het dagnummer, dus bijvoorbeeld '13 augustus 1858 N2'.

- Alle transcripties van de Raad van Tucht van de Ommerschans heten 'De Raad van Tucht van de Ommerschans in ...' en op de stippeltjes de maand en het jaar. (NB: altijd inhoudsopgave maken