De zoon van de koorddanser

Kijk voor meer verhalen op
deze pagina.


Zelf een verhaal plaatsen?
Kijk op de hulppagina's bij de
'Handleiding - Een verhaal plaatsen'
hoe dat kan.

door Wil Schackmann

Wezen maken bij de oprichting in 1820 een groot deel van de populatie van Willemsoord uit. Onder hen zijn kinderen wier ouders jong overleden zijn, er zijn vondelingen die geen idee hebben wie hun ouders zijn, en er zijn kinderen waarvan de ouders spoorloos verdwenen zijn. Tot die laatsten behoort de 9 of 10-jarige Alexander Copini.

Zijn naam heeft al iets Zuid-Europees en dat klopt. Het echtpaar Copini komt uit Italië. Filipo Copini en zijn echtgenote zijn in 1810-1811op tournee door Europa. Filipo wordt aangekondigd als 'Gymnastiek Italiaansch Danser' en hij beoefent 'het dansen op het koord'. Daarnaast treedt het echtpaar gezamenlijk op met vocale en instrumentale muziek en ballet.

In een aankondiging van hun voorstelling wordt gemeld dat zij hebben opgetreden aan 'het Hof van Zyne Majesteit, den Koning van Westphalen'. In Gent zou Filipo gelopen hebben over een draad van het podium beneden tot boven achterin de zaal terwijl hij een kruiwagen voor zich uitduwde. Ze hebben het afgelopen jaar ondermeer opgetreden in Utrecht, Groningen, Amsterdam en Leiden als ze augustus 1811 in Rotterdam zijn ter gelegenheid van de kermis.

In de tuin van het etablissement Annokké worden door Filipo Copini meerdere voorstellingen gegeven. Het hoogtepunt is om twaalf uur 's avonds, want dan zal door de 'Heer Coppini, op het groote Koord, een Vuurwerk worden afgestoken'. Daarvoor hebben man en vrouw in de feestzaal opgetreden met een 'Groot Orchest' onder leiding van een Amsterdamse 'Orchestmeester'. Tot zover de feiten, daarna wordt het schimmig.

Bekend is dat Alexander Copini in 1811 is achtergelaten bij een in Mechelen geboren schoenmaker van 42 jaar en zijn gezin in de Nieuwesteeg in Rotterdam. Waar en wanneer Alexander precies is geboren weten we niet, bekend is alleen dat hij dan 'nog zeer klein' is. Hoogstwaarschijnlijk zijn de koorddanser en zijn muzikale vrouw verder op toernee gegaan. Maar ze zijn nooit meer teruggekeerd.

Dat kan verschillende oorzaken hebben. In die jaren was Europa een rotzooitje. Napoleon had het grootste deel aan zich onderworpen en was op weg om dat met Rusland ook even te doen. Dat hield op bij de rivier de Berezina en toen hij terugkwam verloor hij - Leipzig 1813 - voor het eerst een grote veldslag van de samenwerkende geallieerden. Tussen dat geweld van heen en weer trekkende legers waren het echt niet alleen soldaten die het leven lieten.

Hoedanook, de Rotterdamse schoenmaker merkt dat het pleegouderschap blijkbaar blijvend is en vraagt ondersteuning van het Rotterdamse armbestuur. Hij en zijn vrouw overlijden in 1817 en 1818 en twee jaar later is Alexander Copini een van de Rotterdamse wezen die door 'de Commissie van OpperToezigt over 't Algemeen Armbestuur te Rotterdam' naar de kolonie wordt gezonden. Hij komt donderdag 8 juni 1820 aan in het dan net opgerichte Willemsoord.

Hij wordt samen met vijf andere weeskinderen, tussen de zeven en de 16 jaar, gehuisvest op hoeve nummer 28. Voor de zes wezen wordt gezorgd door een bejaard echtpaar uit Rotterdam. Anthonie Zeeuws is al 63 jaar en zijn echtgenote Kornelia Johanna een jaartje jonger. Het moet maar goed gaan, zo'n samengesteld huisgezin, maar blijkbaar klikt het. Er is niemand die wegloopt, er komt nooit iets naar buiten over onenigheid of disharmonie in het huishouden.

Als een wees volwassen is, vlegt die uit. Mei 1829 is het Alexander zijn beurt om buiten de kolonie een betrekking te zoeken en als dat goed blijkt te gaan krijgt hij formeel ontslag.

Hij wordt 'steen-bakkersknecht' te Sneek. Omdat niets helemaal zeker is over de namen van zijn ouders, zijn geboorteplaats en zijn geboortedatum moet hij op zijn 26ste bij de vrederechter te Sneek een 'akte van bekendheid' vragen om te kunnen trouwen met Teetske, die van beroep naaister is en wat bijverdient met een groentewinkeltje in Sneek. Ze krijgen zeven kinderen en, heel mooi: Alexander vernoemt een zoon en een dochter naar zijn pleegouders op de kolonie: Anthonie Copini en Kornelia Copini.

Twee zoons van Alexander en Teetske kiezen voor het fijnere handwerk: zij worden allebei horlogemaker. En vorig voorjaar was ik voor een lezing te gast bij de vereniging Oud Harlingen en wandelend door de winkelstraat in het centrum, zie ik ineens een bord 'Opticien Copini'.

Ik heb het nagevraagd. Soms heb ik wat moeite om te onthouden uit welke bron ik mijn informatie  heb, maar dat is in dit geval makkelijk, mijn bron heet Bron. Paul Bron uit Leeuwarden heeft mij gegevens over het geslacht Copini verstrekt. En hij bevestigde dat die opticien inderdaad een nazaat is van de Alexander Copini die van zijn negende tot zijn negentiende op de kolonie Willemsoord woonde. Sjabloon:Einde verhaal vrije koloniën