Ommerschans van dag tot dag
Naar navigatie springen
Naar zoeken springen
Via deze pagina komt u bij een heleboel stukken die inzicht geven in het leven op de Ommerschans tot 1859. De stukken zijn ingedeeld per periode. Vouw de periode waar u belangstelling voor hebt uit, en als u in de linkerkolom klikt op de datum, komt u bij de transcriptie van het in de rechterkolom beschreven stuk. Als een datum niet aanklikbaar is, is er geen transcriptie.
Er is een artikel dat de hoogtepunten uit deze verzameling naloopt.
We zijn nog bezig met het ontcijferen van stukken en het controleren van de transcripties, zie daarvoor de Checklijst Ommerschans van dag tot dag.
Verdere tekst nog maken
Verdere tekst nog maken
Verdere tekst nog maken
Verdere tekst nog maken
Verdere tekst nog maken
Verdere tekst nog maken
Verdere tekst nog maken
Verdere tekst nog maken
Verdere tekst nog maken
| De eerste berichten over de Ommerschans, 1818-1819 | |
|---|---|
| 30 september 1818 | Professor Tydeman tipt de secretaris van de Maatschappij van Weldadigheid over de Ommerschans. |
| 12 januari 1819 | Een brief van baron van Dedem over de mogelijkheden tot kolonisatie bij de Ommerschans. |
| 27 januari 1819 | Het antwoord door Johannes van den Bosch op de brief van baron van Dedem. |
| 23 maart 1819 | Er schijnen eerste plannen gemaakt te zijn en er wordt een verzoek aan de koning gedaan de Ommerschans ter beschikking te stellen. |
| 28 juli 1819 | Koninklijk Besluit waarbij de beslissing over de Ommerschans wordt uitgesteld. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 31 juli 1819 | Tussen de vele oproepen iets tegen bedelaars te doen, is ook de bijdrage van de gouverneur van Drenthe die de bedelarij ten platte lande beschrijft. |
| 14 augustus 1819 | Bij Koninklijk Besluit krijgt de Maatschappij het vruchtgebruik van de Ommerschans ‘om dezelve tot een bedelaars instituut te kunnen inrigten’. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 8 september 1819 | De subcommissie van weldadigheid in Nederlands Indië schrijft over luie buiken en andere notities over bedelaars. |
| 25 september 1819 | Karl Franz Ludwig Fenner wordt aangesteld als onderdirecteur, hij zal februari 1820 op de schans gaan wonen. |
| 26 oktober 1819 | Blijkbaar is 26 oktober de officiële datum dat de Maatschappij de vesting in bezit krijgt. Zie het overzicht van grondbezit bij die datum. |
| Voorzichtige verkenningen in 1820, maar veel gebeurt er niet | |
|---|---|
| 8 februari 1820 | Onenigheid met Ommen die nog geruime tijd zal voortslepen. |
| 18 maart 1820 | Koning Willem I geeft WEL toestemming een kanaal vanaf Ommen naar de Dedemsvaart te graven maar GEEN geld. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 22 maart 1820 | Onderdirecteur Fenner gaat, met zijn dochter, op de schans wonen. |
| 23 april 1820 | Voorlopige overeenkomst tussen Johannes van den Bosch en baron van Dedem. |
| 22 mei 1820 | De directeur doet verslag van de bouwwerkzaamheden op de schans. |
| 25 mei 1820 | Voorlopig contract tussen de permanente commissie, de gemeente Ommen en baron van Dedem ‘betrekkelijk het koloniseren bij de Ommerschans’. Zie op het overzicht van grondbezit bij 25 mei 1820 |
| augustus 1820 | Een (nooit doorgevoerd) plan om 50 hoeves te bouwen op het terrein van de Ommerschans en de grond te laten bemesten door schapen. |
| 13 augustus 1820 | Wouter Visser arriveert en treedt aan als adjunct-directeur van de Ommerschans. |
| 8 augustus 1820 | Overeenkomst met Ommen over het kanaal en de grondscheiding. Zie op het overzicht van grondbezit bij 8 augustus 1820 |
| rest 1820 | De eerste strafkolonisten komen naar de Ommerschans, een spinbaas op proef en andere ontwikkelingen. |
| De eerste plannen worden gemaakt, maar verder gebeurt er nog niets in 1821 | |
|---|---|
| 19 januari 1821 | Eerste opzet voor de inrichting van de Ommerschans (zoals het nooit is uitgevoerd). (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 20 januari 1821 | Curieuze correspondentie tussen onderdirecteur Fenner en de met verlof in Sliedrecht verblijvende adjunct-directeur Visser. |
| 6 februari 1821 | De directeur der koloniën heeft er een hoofdpijn-dossier bij: de administratie van de schans. |
| 12 februari 1821 | Er is sprake van planontwikkeling voor de opvang van bedelaars, maar vooralsnog schiet het alle kanten op. |
| 24 februari 1821 | De directeur en de adjunct-directeur proberen praktische zaken te regelen, zoals een fabrieksbaas en tuintjes voor de employés. |
| 20 april 1821 | Adjunct-directeur Wouter Visser verlaat de Ommerschans en wordt algemeen directeur der koloniën. |
| 27 juni 1821 | Onderdirecteur Fenner begint brieven te schrijven die leiden tot zijn ontslag, wat wrdt teruggedraaid als hij door het stof gegaan is. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 28 augustus 1821 | Koninklijk goedgekeurde voorwaarden waaronder de Maatschappij bereid is bedelaars op te nemen. |
| 25 november 1821 | Een door directeur Visser in elkaar geknutseld voorlopig tuchtreglement voor de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| In de eerste drie maanden van 1822 krijgen de plannen vaste vorm | |
|---|---|
| 3 januari 1822 | De koning stelt een commissie aan tot onderzoek naar de ware staat der armen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| januari 1822 | Van de nieuwe mogelijkheid contracten voor opname van bedelaars te sluiten wordt slechts mondjesmaat gebruik gemaakt. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 26 januari 1822 | De directeur doet verslag van de eerste desertie van een strafkolonist en van de stand van zaken op de schans. |
| 7 februari 1822 | Delft sluit een contract voor de opname van tien bedelaars, maar… sluit die tien alvast op in het gemeentehuis! |
| 13 februari 1822 | De eerste gedachten onder welke voorwaarden de Maatschappij bedelaars (en vondelingen) wil opnemen in de koloniën, met daaruit voortvloeiend een concept-contract. |
| 24 februari 1822 | De voorwaarden zien er al weer iets anders uit als de Maatschappij ze voorlegt aan haar bankiers. Conclusie is dat er een 'negociatie' (= lening op de kapitaalmarkt van ƒ 300.000,- op afgesloten kan worden. |
| 13 maart 1822 | Koninklijk Besluit dat alle werkvatbare bedelaars naar de Maatschappij moeten, waarmee de Ommerschans feitelijk tot nationaal bedelaarsgesticht wordt verklaard. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 24 maart 1822 | Om desertie in de vrije koloniën tegen te gaan, laat de directeur drie vluchtgevaarlijke jongens uit de vrije koloniën een ‘strenge correktie‘ op de Ommerschans bijwonen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| In het voorjaar wordt het bedelaarsgesticht gebouwd, stukken uit april-augustus 1822 | |
|---|---|
| 6 en 9 april 1822 | Johannes van den Bosch stuurt het bestek voor het nieuwe gebouw… o nee, toch niet, de kopiist heeft het verknald. |
| 10 en 15 april 1822 | De Franse vertaling moet daarom ook maar even wachten. |
| 12 april 1822 | Hier is die dan eindelijk (en later teruggevonden in het Rijksarchief te Brussel): het Bestek voor het bedelaarsgesticht. |
| 27 april 1822 | Er worden voorbereidingen getroffen voor het kanaal van Ommen langs de Ommerschans naar de Dedemsvaart. |
| 8 mei 1822 | Reacties vanuit de Commissie van Weldadigheid, het hoogsteorgaan van de Maatschappij, op de plannen voor het bedelaarsgesticht. |
| 16 mei 1822 | Georg Hoff komt op de Ommerschans aan en begint als nieuwe adjunct-directeur. |
| 22 mei 1822 | Er zijn percelen grond gekocht die 'binnen de limieten' van de Ommerschans liggen. Zie op het overzicht van grondbezit bij 22 mei 1822. |
| 23 mei 1822 | Johannes van den Bosch doet verslag van de vorderingen van de bouw en dringt aan op betaling voor Nuis en andere schuldeisers. |
| 4 juni 1822 | De subcommissie Epe sluit een contract voor de plaatsing van één bedelaar, maar het loopt niet allemaal zoals gepland. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 5 juni 1822 | Pas na veel aandringen stuurt Binnenlandse Zaken de reglementen van bedelaarswerkhuizen elders ten behoeve van het opstellen van een contract. |
| 12 juni 1823 | Johannes van den Bosch schrijft dat er grond gekocht is van baron Van Dedem, maar dat bij meer aankopen veel ‘haspelarij’ verwacht kan worden. |
| 17 juni 1822 | Een concept contract ter overneming van Bedelaars in het Etablissement de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| juni 1822 | Volgens onderdirecteur Fenner hebben twee strafkolonisten brood gestolen, maar krijgen ze geen straf. (tijdelijke link naar schackmann.nl NOG LEGGEN) |
| De eerste bedelaars komen aan in het gesticht en andere stukken uit juli-september 1822 | |
|---|---|
| 15 juli 1822 | De eerste van de grote boerderijen op het terrein wordt betrokken door Johannes Molenaar en gezin. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| juli 1822 | Volgens onderdirecteur Fenner kost een mislukte verkoop van aardappelen de Maatschappij veel geld. (tijdelijke link naar schackmann.nl NOG LEGGEN) |
| 13 augustus 1822 | Een van de grote boerderijen op het terrein wordt betrokken door Bernardus Harmeling en gezin. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 13 augustus 1822 | Een van de andere grote boerderijen op het terrein wordt betrokken door Jan Cornelis Westerveld en gezin. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 14 augustus 1822 | Volgens onderdirecteur Fenner ontaardt de eerste vrijlating van strafkolonisten in dronkenschap en chaos. (tijdelijke link naar schackmann.nl NOG LEGGEN) |
| 2 september 1822 | Met aannemer Nuis wordt een contract gesloten voor de bouw van een kazerne en de strafkolonie. |
| 6 september 1822 | Op de valreep past Johannes van den Bosch enige berekeningen en voorschriften aan. |
| 7 september 1822 | Vaststelling tarieven voor veldarbeid bij de Ommerschans (geen transcriptie, slechts notities)/ |
| 7 september 1822 | Onderdirecteur Fenner wordt enige uren uit zijn functie geschorst. (tijdelijke link naar schackmann.nl NOG LEGGEN) |
| 8 september 1822 | De eerste tien bedelaars komen vanuit Delft aan in het bedelaarsgesticht. |
| september 1822 | Vanaf de opening fungeert ene G. Lipholt als geneesheer. |
| oktober 1822 | |
|---|---|
| najaar 1822 | Onderdirecteur Fenner geeft in een terugblik beschrijvingen van de pakken slaag die op de schans worden uitgedeeld. (tijdelijke link naar schackmann.nl NOG LEGGEN) |
| 2 oktober 1822 | Besluit om adjunct-directeur Hoff aan te stellen voor de inspectie van de bevolking van het gesticht te Hoorn. |
| 7 oktober 1822 | Het volledige en definitieve contract met het gouvernement voor het opnemen van 1000 bedelaars. |
| 10 oktober 1822 | Adjunct-directeur Hoff voert de eerste groep vrouwen uit Hoorn over de Zuiderzee. |
| 11 oktober 1822 | Een van de grote boerderijen op het terrein wordt betrokken door Klaas Tijmes/Tiemes en gezin. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 13 oktober 1822 | Adjunct-directeur Hoff doet verslag van zijn missie naar Hoorn. |
| 14 oktober 1822 | De voorlopige instructie voor de comptabiliteit (krijgt 25 oktober zijn definitieve vorm, geen transcriptie). |
| 14 oktober 1822 | De ‘provisionele instruktie voor de inrichting van het Onderdirecteursboek Ommerschans’ met voorbeelden als bijlagen, onder andere werkstaten (geen transcriptie). |
| 18 oktober 1822 | Een van de grote boerderijen op het terrein wordt betrokken door Pieter Arends en gezin. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 25 oktober 1822 | De financiële regelingen van het gesticht, oftewel het 'Reglement voor de komptabiliteit van de bedelaarskolonie'. |
| 25 oktober 1822 | Bijlagen bij het reglement voor de komptabiliteit worden als voorbeeldformulieren naar de Ommerschans gestuurd. |
| november 1822 | |
|---|---|
| 3 november 1822 | De aankomst van de grootste groep tot nu toe, tachtig bedelaars uit Brussel. |
| 3 november 1822 | De directeur doet verslag van zijn bevindingen op de Ommerschans en vraagt toestemming blikken lootjes te maken. |
| 6 november 1822 | Koninklijk Besluit over het opnemen van bedelaars en wezen door de Maatschappij. |
| 9 november 1822 | De eerste aanvoer van bedelaars vanuit het gesticht van Limburg te Reckheim. |
| 10 november 1822 | De administratie van de schans loopt achter, boekhouder Greven redt het niet alleen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 11 november 1822 | De tweede groep uit het Limburgse Reckheim komt op de schans aan. |
| 17 november 1822 | Volgens een bezoeker uit Leiden heeft de vrouw van hoevenaar Molenaar naar de bedelaars verwezen als ‘slaven’. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 22 november 1822 | De eerste aanvoer van bedelaars vanuit Den Haag (met op die pagina ook de verdere aankomsten uit die stad tot en met 1825). |
| 26 november 1822 | Een van de grote boerderijen op het terrein wordt betrokken door Dominicus Meeder en gezin. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 27 november 1822 | De permanente commissie besluit om onderdirecteur Fenner te ontslaan en op te laten volgen door Harloff. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 28 november 1822 | De bouwkundige keuring van het bedelaarsgesticht vindt dat aannemer Nuis ernstig tekort is geschoten, volgens Johannes van den Bosch valt het mee. |
| 30 november 1822 | In een brief aan de bankier van de Maatschappij overlegt de penningmeester hoeveel er geleend kan worden op basis van het bedelaarscontract. |
| Terwijl het al bevolkt wordt, komen december 1822 de huishoudelijke bepalingen voor het gesticht tot stand | |
|---|---|
| 2 december 1822 | Een begeleidend schrijven door Johannes van den Bosch bij de huishoudelijke bepalingen voor de Ommerschans (zie 12 december). |
| 4 december 1822 | De ontslagen onderdirecteur Fenner vraagt Johannes van den Bosch tot het eind van de maand te mogen blijven. (tijdelijke link naar schackmann.nl NOG LEGGEN) |
| 6 december 1822 | De permanente commissie schrijft aan prins Frederik dat de gouverneurs in de kranten publiceren en dat ze bang is dat daardoor te veel en te invalide bedelaars naar de schans komen. |
| 6 december 1822 | De permanente commissie informeert Binnenlandse Zaken over de zorgen die ze in de brief aan prins Frederik geuit heeft. |
| 6 december 1822 | Er is kritiek op de door het ministerie ingestuurde lijsten met bedelaars. |
| 8 december 1822 | De adjunct-directeur voor de administratie gaat naar de schans om ‘de werkzaamheden aldaar te bespoedigen’. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 12 december 1822 | Ze zijn klaar: de huishoudelijke bepalingen voor de Ommerschans. |
| 14 december 1822 | Johannes schrijft over de voorlopige aankoop van gronden van de boeren van Huizen en Vaerten, maar uit het overzicht van grondbezit zal later blijken dat het niet is doorgegaan. |
| 16 december 1822 | Het eerste sterfgeval onder de populatie van het bedelaarsgesticht. |
| 20 december 1822 | Hoewel hij beweert het verder aan hen over te laten, rekent Johannes van den Bosch de rest van de permanente commissie voor wat de aannemer nog aan het gesticht moet herstellen. |
| 22 december 1822 | Na heel veel corresponderen is het (halve) detachement militairen ter bewaking aangekomen. |
| 23 december 1822 | Een aankoop van gronden die voorwaardelijk is omdat niet alle grondeigenaren willen meewerken, en die uiteindelijk ook niet op het overzicht van grondbezit staat en dus blijkbaar niet doorgegaan zijn. |
| 24 december 1822 | De gouverneurs van de provincies wordt middels een circulaire duidelijk gemaakt hoeveel bedelaars elk van hun mag zenden. |
| 28 december 1822 | De derde, en laatste groep bedelaars uit het Belgische Reckheim komt op de Ommerschans aan. |
| 29 december 1822 | Een gedeserteerde bedelaar laat zich terugbrengen onder een pseudoniem. |
| Aanvullend contract voor nog eens 200 bedelaars en andere stukken uit januari-februari 1823 | |
|---|---|
| 4 januari 1823 | Johannes van den Bosch laat ondermeer een hek, wijkmeesterswoningen, sekreten en een washuis bouwen, plus ook kastjes op de zalen. |
| 18 januari 1823 | Na een veelbewogen reis arriveert het eerste konvooi uit Groningen, waar later nog veel over te doen zal zijn. |
| 18 januari 1823 | De eerste aankomst van bedelaars vanuit Utrecht (met op die pagina ook de verdere aankomsten uit die stad tot en met 1825). |
| 22 januari/1 februari 1823 | Aanvullend contract waarbij de Maatschappij belooft nog eens 200 bedelaars op te nemen. |
| 30 januari 1823 | Koninklijk Besluit dat de Maatschappij de transportkosten mag bepalen als er meer dan één bedelaar bij de schans wordt gebracht. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 30 januari 1823 | Definitieve aanstelling van ambtenaren in de kolonie de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 30 januari 1823 | Besluit van de permanente commissie over het uitbetalen van transportkosten van bedelaars (geen transcriptie). |
| 1 februari 1823 | Opgave van geannonceerde bedelaars voor de Ommerschans (geen transcriptie). |
| 5 februari 1823 | Van Baron Willem Jan van Dedem tot den Berg wordt '18 morgens turfveen' gekocht. Zie op het overzicht van grondbezit bij 5 februari 1823. |
| 6 februari 1823 | Drie overeenkomsten op één dag, waarbij van baron Van Dedem grond wordt gekocht en er gronden met hem worden geruild. Zie op het overzicht van grondbezit bij 6 februari 1823. |
| 14 februari 1823 | De afgelopen december ontslagen onderdirecteur Fenner slaat terug met een protest van 42 dichtbekrabbelde folio’s. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 15 februari 1823 | Het eerste transport bedelaars uit Amsterdam bereikt na een tocht met karren over de Veluwe onder leiding van commissaris Sepp de Ommerschans. |
| 18 februari 1823 | Johannes van den Bosch ondervindt problemen bij het kopen van extra grond rond de Ommerschans, grondeigenaren proberen er een slaatje uit te slaan. |
| 19 februari 1823 | Er vallen de nodige kanttekeningen te zetten bij dat eerste transport bedelaars uit Amsterdam. |
| 28 februari 1823 | Er wordt een waardeel in 'veen en veldgrond gelegen in het vierde blok onder Arrien' aangekocht. Zie op het overzicht van grondbezit bij 28 februari 1823. |
| Bij acht weeskinderen GRATIS drie bedelaars en andere stukken uit maart-april 1823 | |
|---|---|
| 1 maart 1823 | Bij het contract voor de opname van 4.000 kinderen, mogen per acht kinderen gratis drie bedelaars worden gebracht. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 9 maart 1823 | Er blijkt weinig te kloppen van de namen van bedelaars, ze staan anders in de boeken dan in de meegezonden lijsten. |
| 12 maart 1823 | Johannes van den Bosch doet verslag van zijn bezoek aan de Ommerschans en komt met voorstellen voor bijsturingen. |
| 14 maart 1823 | Bij Koninklijk Besluit krijgt de protestantse gemeente Avereest geld om ook de Ommerschans te bedienen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 14 maart 1823 | Hozeas Gerhardus Meiling Amshoff wordt de eerste zieleherder van de protestantse bedelaars, strafkolonisten, hoevenaars en employés. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 15 maart 1823 | Ontslag van de veldwachter van Gielen en vervanging door Blatter en aanstelling van wijkmeesters. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 22 maart 1823 | De subcommissie van weldadigheid Leiden contracteert voor de opname van zestien bedelaars. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 29 maart 1823 | De Maatschappij protesteert tegen de toestroom van invaliden. |
| 1 april 1823 | Het eerste in het bedelaarsgesticht op de Ommerschans geboren kind (opgenomen in een lijst van de eerste 14 in het gesticht geboren kinderen). |
| 23 april 1823 | Aankomst van het tweede transport uit Amsterdam onder leiding van commissaris Sepp, na een bootreis over de Zuiderzee. |
| 29 april 1823 | Johannes van den Bosch stelt tijdens een bezoek aan de schans bedelaar-veldwachters aan. |
| Nieuwe bijsturingen en andere stukken uit mei-juni 1823 | |
|---|---|
| 1 mei 1823 | Voor het eerst wordt er een brandschadepolis afgesloten en daaruit wordt duidelijk welke gebouwen er nu op de schans staan. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 1 mei 1823. |
| 4 mei 1823 | Er worden besluiten genomen over de voedselverstrekking aan bedelaars en over de aanstelling van bedelaar-veldwachters. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 6 mei 1823 | De directeur der koloniën is op de Ommerschans geweest en doet verslag, ook over het linnen van beddelakens en hangmatten (transcriptie volgt). |
| 11 mei 1823 | Johannes van den Bosch voelt zich genaaid door baron van Dedem bij de koop van gronden, en steekt dat niet onder stoelen of banken, ook niet tegenover Van Dedem. |
| 13 mei 1823 | De gouverneur van Overijssel doet zijn best deserteurs op te sporen en verspreidt signalementen. |
| 28 mei 1823 | Een rekening van wat aannemer Nuis nog te goed heeft, met omschrijvingen van wat hij gebouwd heeft. |
| 2 juni 1823 | Het eerste konvooi uit Rotterdam komt aan (plus een overzicht wat Rotterdam de eerste tweeënhalf jaar gestuurd heeft). |
| 3 juni 1823 | Johannes van den Bosch komt met nieuwe bijsturingen en windt zich op over ten onrechte naar de schans gestuurde mensen. |
| 4 juni 1823 | Commissaris Sepp geeft enkele tarieven voor transport van bedelaars en doet een voorstel voor de tarieven vanuit Amsterdam. |
| 5 juni 1823 | De directeur stuurt twee stukken van adjunct-directeur Hoff over Groningse en Amsterdamse bedelaars. |
| 24 juni 1823 | Er is een schuldige voor de achterstallige administratie van de schans. |
| Van juli-augustus 1823 | |
|---|---|
| 4 juli 1823 | Het doek valt voor ‘geneesheer’ Lipholt na vernietigende rapporten van de provinciale geneeskundige commissie van Overijssel. |
| 15 juli 1823 | Op een publieke veiling koopt de Maatschappij waardelen en stukken grond. Zie op het overzicht van grondbezit bij 15 juli 1823 |
| 5 augustus 1823 | De gouverneur van Groningen stelt vragen over het domicilie van onderstand van de door hem gezonden bedelaars en andere gouverneurs doen dat ook. |
| 6 augustus 1823 | De eerste aankomst vanuit Leiden (met op dezelfde pagina de andere aankomsten uit die stad tot en met april 1825) |
| 14 augustus 1823 | Bedelaar-veldwachter Hendrik Brands wordt vermist. Drie dagen later blijkt hij te zijn verdronken. |
| 16 augustus 1823 | Bij de zes bedelaars die vanuit Groningen aankomen zijn er twee wier komst nog een staartje gaat krijgen. |
| 20 augustus 1823 | Barend Bodde wordt ziek in het bedelaarsgesticht gebracht, maar blijkt later heel anders te heten. |
| 22 augustus 1823 | De permanente commissie doet het ministerie uitgebreid verslag over werkweigeraarster Marie Thérèse Rayé, met bijlage in het Frans van adjunct Hoff. |
| 23 augustus 1823 | Burgemeester en schepenen van Gent vragen de abusievelijk opgezonden Charlotte Maertens terug te sturen. |
| 26 augustus 1823 | De gouverneur van Groningen vraagt zich af wat er moet gebeuren als na opzending blijkt dat iemand nooit gebedeld heeft. |
| 31 augustus 1823 | Aanstelling van Gosling Braaksma als zaalopziener. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| van september-december 1823 | |
|---|---|
| Als nieuwe geneesheer voor de schans wordt aangesteld Anthony Felix Simon Swart, maar het duurt niet lang of de provinciale geneeskundige commissie opent weer het vuur. | |
| 9 september 1823 | Utrecht schrijft over de uit de betere kringen afkomstige bedelaar Margaretha Boon van Ostade. |
| 13 september 1823 | Er wordt nog maar weer eens een waardeel gekocht. Zie op het overzicht van grondbezit bij 13 september 1823 |
| 16 september 1823 | De bedelaar Gilles van der Windt blijkt een militaire verlofganger te zijn. |
| 18 september 1823 | De permanente commissie besluit om nog zeven grote hoeves bij de schans te bouwen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 26 september 1823 | Commissaris Sepp brengt zeven deserteurs terug en adviseert wie van hen klappen moeten krijgen. |
| 12 oktober 1823 | Commissaris Sepp arriveert op de Ommerschans met in Amsterdam opgepakte deserteurs en nieuwelingen. |
| 13 oktober 1823 | Er arriveert een transport bedelaars uit Noord-Brabant dat volgens de Maatschappij een ‘contingent-overschrijdend’ konvooi is. |
| 14 november 1823 | Aan de nieuwe brandpolis is ter zien dat de werkzalen en het hospitaal niet meer in het gesticht zitten, maar nu aparte gebouwen zijn. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 14 november 1823. |
| 19 december 1823 | Als twee Haagse bedelaars worden binnengebracht, vraagt een zaalopziener of zij onderweg geboeid zijn geweest, want dan zouden ze niet binnen mogen komen. |
| 31 december 1823 | De eerste bedelaar die door ‘de stedelijke regering van Gorkum’ het gesticht wordt binnengebracht (met en lijst van alle Gorinchemse bedelaars uit de eerste drie jaar). |
| 31 december 1823 | Een besluit met veel overplaatsingen en bevorderingen die ook de Ommerschans raken. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| Snelle wisselingen van geneesheer en andere stukken uit de eerste drie maanden van 1824 | |
|---|---|
| 3 januari 1824 | Een bedelaar blijkt zich onder valse naam te hebben ingeschreven omdat hij ruzie met zijn ouders heeft. |
| 10 januari 1824 | De directeur der koloniën doet verslag van een bezoek aan de Ommerschans. |
| 24 januari 1824 | Douwe Petrus van Steenwijk komt aan op de Ommerschans. |
| 30 januari 1824 | De Maatschappij haalt bakzeil en meldt dokter Swart te zullen ontslaan als hij geen aanvullend examen doet. |
| 3 februari 1824 | De subcommissie Epe heeft na lang zoeken toch iemand gevonden die op grond van haar contract als bedelaar geplaatst kan worden. |
| 4 februari 1824 | Er vinden een aankoop en een ruiling van grond plaats. Zie op het overzicht van grondbezit bij 4 februari 1824 |
| 6 februari 1824 | De permanente commissie geeft Binnenlandse Zaken informatie over drie alleenstaande moeders, waarvan twee een bizarre reis hebben gehad. |
| 11 maart 1824 | Het is lastig mensen voor de militaire dienst op te geven als de bedelaar ‘volstrekt niets weet van den datum zijner geboorte’. |
| 20 maart 1824 | De administratie van de loodjes, de stukjes blik die worden uitgereikt aan het eind van de arbeid, deugt niet. |
| 22 maart 1824 | De directeur rapporteert over de zieken op de Ommerschans en stelt voor Douwe Petrus van Steenwijk als arts aan te stellen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 22 maart 1824 | Daarna rapporteert de directeur over andere zaken op de schans, zoals verse lucht in de zalen, landarbeid en fabrieksarbeid. |
| 31 maart 1824 | Besluit houdende de provisionele vervanging van den heelmeester Swart te Ommerschans, door den persoon van P. D. van Steenwijk. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| maart 1824 | Zomaar een maand mutatieregister: 14 overleden, 29 ontslagen, 8 deserteurs, 3 van desertie terug, eentje gaat in dienst en eentje wordt opgeëist door justitie. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| Een jubelzang bij het in gebruik nemen van de kerk en andere stukken uit het 2e en 3e kwartaal 1824 | |
|---|---|
| 24 april 1824 | Rekwesten om vrijlating van de schans zijn alleen bewaard gebleven als ze aan de verkeerde instantie gestuurd zijn. |
| 9 mei 1824 | Het nieuwe kerkgebouw (annex school) op de wal wordt in gebruik genomen (incluis jubelzang). (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 14 mei 1824 | Dominee Amshoff wil de oprichting van een kerkenraad op de Ommerschans (geen transcriptie). |
| 1 juni 1824 | Nog twee aankopen van waardelen in de Markte van Vaersen. Zie op het overzicht van grondbezit bij 1 juni 1824. |
| 22 juni 1824 | De permanente commissie ontslaat de boekhouder van de Ommerschans Heystek omdat hij met twee kolonisten vrouwen beschonken is teruggekeerd van een uitstapje. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 9 juli 1824 | Het eerste konvooi uit het nog maar net opgerichte provinciaal werkhuis te Veere arriveert op de Ommerschans. |
| 31 augustus 1824 | De geneeskundige commissie van Overijssel heeft al twee geneesheren weg gekregen en opent de aanval op Douwe Petrus van Steenwijk. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 6 september 1824 | Een besluit met ontslag en functiewisselingen binnen de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 7 september 1824 | Op de doodakte van Antje van den Broeck mag NIET staan dat ze ongehuwd is overleden, want dan kan haar man niet hertrouwen! |
| 14 september 1824 | De Maatschappij bezweert het ministerie alles te doen tegen desertie, maar ze krijgt te weinig hulp. |
| 24 september 1824 | Een tweede voordracht tot ontslag voor bedelaars in 1824, de enige keer dat er in één jaar TWEE ontslagvoordrachten zijn. |
| Het werkhuis in Amsterdam verbergt deserteurs en andere stukken uit het 4e kwartaal 1824 | |
|---|---|
| 11 oktober 1824 | Er wordt land gekocht van Ten Kate, maar of dat het eerder zo begeerde land is staat er niet bij. Zie op het overzicht van grondbezit bij 11 oktober 1824 |
| 16 oktober 1824 | Een rekwest van een weduwe om haar kinderen uit de Ommerschans te krijgen wordt door de gouverneur van Noord-Brabant tot de grond toe afgebrand. |
| 21 oktober 1824 | Commissaris Sepp heeft ontdekt dat het werkhuis in Amsterdam deserteurs uit de Ommerschans onderdak biedt! Dit krijgt een hele lange staart. |
| 26 oktober 1824 | Er wordt besloten tot de benoeming van een kerkenraad bij de protestantse gemeente aan de Ommerschans (geen transcriptie). |
| 10 november 1824 | De onderdirecteur heeft een aangebrachte bedelares geweigerd omdat zij ‘onbevoegd‘ (??) is met landarbeid de kost te verdienen. De gouverneur van Groningen beweert iedereen eerst te laten keuren. |
| 13 november 1824 | Een voorbeeld van de briefwisselingen waarmee het bestellen van voeding voor 1200 bedelaars, in dit geval handelt het om '15 a 18 dyzend Nederlandsche ponden gort', gepaard gaan. |
| 16 november 1824 | De moeder van bedelaarskolonist Karel Rode vraagt met een ‘bedroeft moederhart‘ om zijn vrijlating. |
| 23 november 1824 | Adjunct-directeur Harloff geeft antwoord op vragen over het gedrag van enkele bedelaars. |
| 23 november 1824 | Commissaris Sepp probeert alles om onder een gesprek over aan hem betaalde transportkosten uit te komen. |
| 25 november 1824 | Besluit over ten onrechte uitbetaalde transportkosten door de directie van de Ommerschans (geen transcriptie). |
| 23 december 1824 | Geneesheer Douwe Petrus van Steenwijk geeft een schrikwekkend overzicht van de invaliden op de schans. |
| 27 december 1824 | Zaalopziener Nieuwenhuizen doet verslag van een stormachtig gesprek dat hij met de stiefmoeder van een bedelares heeft gehad. |
| 29 december 1824 | Als adjunct-directeur Harloff informatie geeft over bedelaars meldt hij ook of ze voorkomen ‘in de straflijst’. Die is helaas niet bewaard gebleven. |
| Het bedorven erwten-incident en andere stukken uit het 1e kwartaal 1825 | |
|---|---|
| 2 januari 1825 | Het door schipper Kaasenbrood verspreide verhaal dat er bedorven erwten voor consumptie naar de Ommerschans gaan wekt veel onrust. |
| 5 januari 1825 | Een noodkreet gericht aan prins Frederik omdat de Maatschappij financieel ten onder dreigt te gaan. |
| 5 januari 1825 | Af en toe mag er iemand zomaar ineens weg uit het bedelaarsgesticht. |
| 8 januari 1825 | Bij Koninklijk Besluit krijgt het ministerie van Binnenlandse Zaken opdracht voorgeschoten transportkosten aan de Maatschappij te betalen (geen transcriptie). |
| 11 januari 1825 | Bij Koninklijk Besluit krijgt het ministerie van Binnenlandse Zaken opdracht de bestedingspenningen voor bedelaars alvast te betalen (geen transcriptie). |
| 21 januari 1825 | En nog een Koninklijk Besluit, dit keer dat het ministerie ook de overige rekeningen zoals vervangingskosten moet betalen (geen transcriptie). |
| 25 januari 1825 | Diverse gebouwen worden, sommige opnieuw, tegen brand verzekerd. Onder andere het kerkgebouw annex school, een veldwachtershuisje en de bakkerij. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 25 januari 1825. |
| 29 januari 1825 | Het vervolg van de kwestie met de Amsterdamse deserteurs die van de Maatschappij terug MOETEN. |
| 8 februari 1825 | De permanente commissie besluit tot ‘het doen breijen van jakken in de etablissementen te Veenhuizen en Ommerschans’. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 19 februari 1825 | De directeur doet verslag van zijn bezoek aan de Ommerschans: ‘veele kolonisten met blessures aan de beenen’. |
| 2 maart 1825 | Een nieuw hoogtepunt in het bureaucratisch geneuzel dat verhindert dat Hendrika de Jong herenigd wordt met haar twee dochters. |
| 4 maart 1825 | Den Haag geeft een overzicht van het avontuurlijke leven van de bedelaar Petrus Johannes Armand. |
| 8 maart 1825 | Af en toe komt de toestemming van het ministerie om een bedelaar te ontslaan enkele dagen na diens dood binnen. |
| Bijzondere kleding voor veelvluchtende bedelaars en andere stukken uit het 2de kwartaal 1825 | |
|---|---|
| 6 april 1825 | Een besluit ‘houdende wijziging in de verdiensten van de onderscheidene klassen van kolonisten van het bedelaars etablissement’. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 3 mei 1825 | Het besluit ‘tot vermindering van de uitgaven op kontante gedaan, in het Etabl te Ommerschans’ (geen transcriptie). |
| 9 mei 1825 | Er worden veranderingen aangebracht in de begroting voor 1825. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 23/24 mei 1825 | Voor het eerst gaan er bedelaars - een groep mannen en een groep vrouwen - van de Ommerschans naar Veenhuizen (geen transcriptie). |
| 4 juni 1825 | Een besluit ‘bepalende eene bijzondere kleeding voor de Bedelaars Kolonisten, die voor de tweede maal van desertie terugkomen’. Het zogenaamde 'distinctief pak' of 'onderscheidend kleed'. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 7 juni 1825 | De permanente commissie neemt een besluit 'houdende bepalingen nopens de geneeskundige dienst, de menage en de winkels te Ommerschans’ (geen transcriptie). |
| Personeelswisselingen en andere stukken uit het 3e kwartaal 1825 | |
|---|---|
| 5 augustus 1825 | Het gesticht te Hoorn reclameert een bij haar weggelopen bedelaar en mag hem hebben. |
| 8 augustus 1825 | De permanente commissie besluit tot de 'buiten dienst stelling van de onderdirecteur voor de fabriekmatige arbeid J. Honing te Ommerschans'. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 7 september 1825 | De boekhouder van de Ommerschans-binnen, H. Morrien wordt overgeplaatst naar het algemeen bureau in Frederiksoord. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 13 september 1825 | Johannes Machiels wordt benoemd tot boekhouder in het buitengebied van de schans en Jac de Rooy tot boekhouder-binnen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| Nog meer waardelen in de Varssener Markte worden aangekocht. Zie op het overzicht van grondbezit bij 29 September 1825. | |
| Veel verontruste familieleden en andere stukken uit het 4e kwartaal 1825 | |
|---|---|
| 12 oktober 1825 | Maar weer eens een nieuw Koninklijk Besluit over de bedelarij, waar niet zoveel nieuws in staat. (tijdelijke pagina Ommerschans) |
| 27 oktober 1825 | Een Rotterdammer laat weten dat zijn vrouw als bedelaar is opgepakt toen ze iets in een winkel wilde kopen. |
| 28 oktober 1825 | De zaalopziener Arnold Heinrich Vormann wordt aangesteld. |
| 30 oktober 1825 | Een weduwe uit Den Haag wil haar dochter in het bedelaarsgesticht hebben omdat ze als een ‘dwijl bij de straat’ loopt. |
| 1 november 1825 | De weduwe Simons onderneemt een nieuwe poging haar twee kinderen vrij te krijgen. |
| 2 november 1825 | De weduwe van de verdronken veldwachter Brands vindt dat zij nog geld tegoed heeft. |
| 14 november 1825 | Er komt een verandering in de verstrekking uit het tegoed voor bedelaarskolonisten. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 11 december 1825 | Er is gebrek aan petten in de koloniën. En moeten die van zeehondenvel of van wol zijn? (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 12 december 1825 | Bij het uitzitten van een gevangenisstraf in de Ommerschans zit je blijkbaar twee maanden langer, zie Charlotte Colot en Augustinus de Knop. |
| 14 december 1825 | Er komt een konvooi aan uit Veere waar van alles mis mee is. |
| 20 december 1825 | Veldwachter Paulus Claudius Gillet van Dompselaar raakt in de problemen. |
| Prins Frederik reorganiseert eigenhandig de gezondheidszorg en andere stukken uit 1826 | |
|---|---|
| 6 maart 1826 | De Maatschappij klaagt over de vele invaliden bij het laatste transport uit Veere (transcriptie volgt) |
| 16 maart 1826 | Tegen brand verzekerd worden hooibergen, schapenhokken en een varkenshok. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 16 maart 1826. |
| 9 mei 1826 | Dokter Jan Bloemert Schuurman inspecteert het geneeskundige werk van bedelaar-arts Douwe Petrus van Steenwijk. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 12 mei 1826 | Ommerschansbewoners hebben aangegeven naar de Oost te willen, maar het medisch keuren lukt niet omdat de adjunct-directeur niemand binnenlaat. |
| 23 mei 1826 | Verslag van de ziekten en geneeskundige behandeling op de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 25 mei 1826 | Er woedt discussie of de autoriteiten gewaarschuwd moeten worden over de ziekte op de scans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 5 juni 1826 | Zaalopziener Seijl wordt tijdelijk gekort op zijn loon omdat hij bedelbrieven voor bedelaars geschreven heeft. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 10 juni 1826 | Koninklijk Besluit hoelang een plaats van herkomst moet blijven betalen voor een gedeserteerde bedelaar. (tijdelijke pagina Ommerschans) |
| 19 juni 1826 | Besluit over de geneeskundige dienst, de menage en de winkels te Ommerschans (geen transcriptie). |
| 23 juni 1826 | De magazijnmeester Giesse wordt ontslagen wegens misbruik van sterke drank. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 1 juli 1826 | Koninklijk Besluit dat het besluit van 10 juni 1826 met terugwerkende kracht ingaat per per 1 januari 1825. (tijdelijke pagina Ommerschans) |
| 10 juli 1826 | Prins Frederik reorganiseert eigenhandig de gezondheidszorg op de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 18 augustus 1826 | Dirk Rutger Hanzon treedt aan als arts van de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 26 september 1826 | Diverse besluiten waaronder het beknotten van de bureaukosten van de onderdirecteur binnen aan de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 17 november 1826 | Besluit houdende de vervanging van de onderdirecteur Van Midlum wegens ‘gevorderde ouderdom en toegenomen zwakheid’ door luitenant Frederiks, binnen het gesticht te Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 5 december 1826 | De permanente commissie verbiedt correspondentie van de adjunct-directeurs te Ommerschans met particulieren ter koste der Maatschappij (geen transcriptie) |
| Een extra vergoeding van de Staat voor invalide bedelaars en andere stukken uit 1827 en 1828 | |
|---|---|
| 23 juni 1827 | Er wordt een contract afgesloten dat de Maatschappij een extra vergoeding krijgt voor invalide bedelaars en weeskinderen. (tijdelijke pagina Ommerschans) |
| 17 augustus 1827 | Met twee Koninklijke Besluiten maakt de koning een eindregeling voor de opvang van bedelaars en wezen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 4 december 1827 | Bepalingen, omtrent de geneeskundige dienst in de Kolonien en de gestichten. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 18 december 1827 | De 'Verordeningen nopens het schoolonderwijs' brengen structuur in het koloniale onderwijs. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 1 september 1828 | Bepalingen nopens de vereffening der schulden van de bouwboeren te Ommerschans (geen transcriptie). |
| 6 september 1828 | Besluit van de permanente commissie ter verrekening van de boterschuld van de hoevenaars te Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 6 september 1828 | Er wordt een schikking getroffen met de marktgenoten van Vaarsen over een ruzie uit 1824 over het weiden van schapen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 16 september 1828 | Dokter Hanzon vertrekt van de Ommerschans en wil Douwe Petrus van Steenwijk meenemen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 1 oktober 1828 | De directeur klemt zich aan 'één stroo halm' vast en Douwe Petrus van Steenwijk komt opnieuw aan het geneeskunderoer van de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 1 november 1828 | Douwe Petrus van Steenwijk accepteert de functie van arts op de Ommerschans en rapporteert vanuit de ziekenzalen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 28 november 1828 | De directeur rapporteert dat bedelaar-geneesheer Douwe Petrus van Steenwijk goed functioneert en de bedelaars op de Ommerschans in hem ‘één deelnemend geneesheer’ vinden. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 13 november 1828 | Voortaan zullen militaire veteranen worden ingezet als veldwachters op de Ommerschans, zodat het op de schans gelegerde garnizoen naar huis kan. |
| 26 december 1828 | De permanente commissie bepaalt wat er moet gebeuren met de kledingstukken van gevluchte of overleden bedelaars. (tijdelijke linkt naar schackmann.nl) |
| Een spiksplinternieuw tuchtreglement en andere stukken uit 1829 | |
|---|---|
| 17 januari 1829 | Ontslag van de Onderdirekteur voor den fabrieksmatigen arbeid aan de Ommerschans Klaas ten Broek wegens 'verregaand pligtverzuim’. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 19 januari 1829 | Voor de bereiding van medicijnen op de Ommerschans is er keus uit twee ex-alcoholverslaafden. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 25 februari 1829 | Overplaatsing van de fabrieksbaas G. ten Broek van de gewone koloniën naar de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 25 februari 1829 | Ontslag op eigen verzoek van adjunkt direkteur Harloff en de benoeming als opvolger van Paulus van der Wal. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 28 februari 1829 | Vaststelling van een nieuw Reglement van Tucht van de Gestichten van Bedelaars. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 3 maart 1829 | De permanente commissie stelt ‘den Heer Neuman' aan als 'Genees- Heel- en Vroedmeester aan de Ommerschans’ (maar Neumann is nooit in de kolonie aangekomen, geen transcriptie). |
| 21 maart 1829 | De permanente commissie bepaalt dat 'het onderscheidend pak' dat veroordeelde deserteurs aan moeten, vier maanden gedragen moet worden. |
| 24 maart 1829 | De permanente commissie geeft opheldering over het nieuwe reglement van tucht en verbiedt zaalopzieners om aan bedelaars verklaringen van goed gedrag af te geven. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 30 maart 1829 | Onduidelijkheden over de ontslagvoordracht voor 1829 leiden tot vragen van de permanente commissie en discussie met de directeur/ |
| 7 mei 1829 | Ontslag van ‘den Magazijnmeester H. Sitsen te Ommerschans, en diens vervanging door den schrijver van het Algemeen Bureau K. Koster’ (geen transcriptie). |
| 13 mei 1829 | De eerste zitting van de Raad van Tucht volgens het nieuwe reglement. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 28 juli 1829 | Alle koloniale artsen, dus ook op de Ommerschans, moeten wekelijks ziekte- en sterfte rapporten inleveren. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 21 november 1829 | De prijs voor de boezelaars wordt opnieuw vastgesteld. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 5 december 1829 | Bedelaars moeten hun zakboekjes altijd in hun bezit hebben en nog enkele maatregelen na misstanden bij het derde gesticht te Veenhuizen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| Liever geen bedelaar-veldwachters meer en andere stukken uit 1830 | |
|---|---|
| 8 februari 1830 | Nadere bepalingen nopens het schoolonderwijs in de kolonien, vooral gericht op leerplicht. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 11 februari 1830 | De verzekering voor de school annex kerk op de zuidwal gaat van ƒ3000 naar ƒ4600. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 11 februari 1830. |
| 22 juni 1830 | Aanbeveling om de Veldwachters te Ommerschans niet meer uit de kolonisten maar bij voorkeur uit de Veteranen te nemen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 15 juli 1830 | De permanente commissie vaardigt een verbod uit om te Ommerschans lijken te ontleden (geen transcriptie) |
| 29 september 1830 | Er worden door de permanente commissie maatregelen afgekondigd ter 'verbetering der Veldwachtersdienst te Ommerschans' (geen transcriptie). |
| 8 oktober 1830 | De Belgen verlangen hun onafhankelijkheid en daarom zijn er bepalingen nodig 'nopens de algemeene wapening'. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| Invoering van het spekdubbeltje en andere stukken uit 1831 | |
|---|---|
| 14 januari 1831 | Bepaling dat ook te Ommerschans aan de bedelaarskolonisten 10 cents winkelgeld zal worden gegeven (het ‘spekdubbeltje’, geen transcriptie) |
| 28 januari 1831 | Bepalingen nopens de opbrengst van boter door de Hoevenaars te Ommerschans (geen transcriptie) |
| 21 februari 1831 | Bepaling dat ook van de Magazijnen van huisraad en gereedschappen voortaan dagboeken zullen worden gehouden. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 9 juli 1831 | Adjunct- & Onderdirecteuren moeten voortaan een borgtocht stellen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 3 augustus 1831 | Bepalingen omtrent vrijwillige dienstneming van bedelaars. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 24 september 1831 | Overlijden dominee Hozeas Gerhardus Meiling Amshoff. |
| 9 november 1831 | Bepalingen 'nopens het in dienst nemen door de ambtenaren van vrouwelijke dienstboden uit de Weezen- en BedelaarsGestichten'. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 26 december 1831 | Bij Koninklijk Besluit krijgt de Ommerschans een eigen predikant (geen transcriptie). |
| Kindermisbruik, een steekpartij in de kerk en andere stukken uit 1832-1834 | |
|---|---|
| 27 augustus 1832 | Bij de wijziging van de indeling van scholen en onderwijzers, wordt de school op de Ommerschans ingedeeld in de tweede klasse. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 22 februari 1833 | Verhoging van het salaris van wijkmeesters aan de Ommerschans (geen transcriptie). |
| 25 februari 1833 | Een besluit herinnert eraan dat de bedelaarsbuizen van groene kragen moeten zijn voorzien. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 14 februari 1833 | De directeur schrijf over een ernstig geval van kindermisbruik op de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 27 mei 1834 | Op de nieuwe polis van de brandverzekering staan onder meer een predikantswoning en veldwachtershutten. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 27 mei 1834. |
| 20 augustus 1834 | Als de dienst in de kerk van de Ommerschans op het punt staat te beginnen, vindt een steekpartij plaats. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| Een dodelijke schietpartij en andere stukken uit 1835-1839 | |
|---|---|
| 7 maart 1835 | De koloniale Raden van tucht mogen geen kwijtschelding van straf verlenen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 18 april 1835 | Loodsen, schuren en stallingen worden tegen brand verzekerd. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 18 april 1835. |
| 10 november 1835 | De Maatschappij koopt het maken van een draaivonder over de Dedemsvaart, wat ze in 1823 had beloofd, af. Zie op het overzicht van grondbezit bij 10 november 1835. |
| 22 december 1835 | Een hulpmeester beweert dat de hoofdonderwijzer van de schans een relatie heeft met de schoonmaakster. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 17 januari 1836 | Een Koninklijk Besluit geeft de koloniën van weldadigheid een rol van belang voor ons overzees gebied in de Oost. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 29 juni 1837 | Johannes van den Bosch raust door de koloniën om de boel rendabel te krijgen, wat leidt tot besluiten over de veestapel op de Ommerschans en een experiment met het maken van komijnekaas. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 29 juli 1837 | Ondermeer een veldwachtershut in de turfgraverij en een lijnbaanloods bij het vrouwenkwartier worden tegen brand verzekerd. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 29 juli 1837. |
| 14 januari 1838 | Andries Campagne wordt bevestigd als protestants zieleherder van de Ommeschans (en hij zal dat tot 1882 blijven). (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 23 juli 1838 | Een veldwachtershut (de 17e?) en een wagenschuur worden tegen brand verzekerd. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 23 juli 1838. |
| 22 december 1838 | Een ruil van gronden van gronden in de Varsener Markte met gesloten beurzen. Zie op het overzicht van grondbezit bij 22 december 1838. |
| ergens in 1839 | Een onbekende bezoeker geeft een beschrijving hoe op de Ommerschans aardappelbrood gemaakt wordt. |
| 31 mei 1839 | De Maatschappij koopt van de weduwe van Kruisinga diverse landen en percelen, waaronder het logement. Zie op het overzicht van grondbezit bij 31 mei 1839. |
| 22 juli 1839 | Als veldwachters proberen vluchtende bedelaars tegen te houden, volgt een dodelijke schietpartij. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 8 augustus 1839 | Het hoofdgebouw wordt herverzekerd en ook verzekerd wordt een ‘kookerij voor het vee en eene rookerij van spek’. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 8 augustus 1839 |
| 3 december 1839 | De adjunct-directeur voor het schoolwezen doet verslag van zijn bezoek aan de school op de schans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| Voor straf een gespikkeld pak en andere stukken uit 1840-1844 | |
|---|---|
| 3 februari 1840 | Reglement voor 'eene geregelde vaart tusschen' Meppel en Veenhuizen (langs welke route bedelaars van de Ommerschans naar Veenhuizen gaan). (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 20 juli 1840 | Naast een kookhuisje worden de van de erven Kruisinga aangekochte panden tegen brand verzekerd. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 20 juli 1840 (of 2 juli? nakijken op polis). |
| 12 november 1840 | Uit de nieuwe brandpolis blijkt dat de zolders van het gesticht inmiddels zijn ingericht tot weverij. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 12 november 1840. |
| 23 augustus 1841 | Tegen brand verzekerd wordt ‘een waschhuis staande op den binnenwal’. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 23 augustus 1841. |
| 11 oktober 1841 | Een besluit uit welke stukken de koloniale munt bij de gestichten zal bestaan, met afschaffing van het 20 cents stuk. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 14 december 1841 | Kinderen van strafkolonisten kunnen groot verlof bekomen wanneer zij om hunne ouders in de strafkolonie zich bevinden. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 29 april 1843 | De tuchtraad van de schans vraagt zich af hoe het kan dat een bedelaar al zit te eten voor de maaltijd is opgeschept. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 10 november 1843 | Een kortgeleden ontslagen bedelaar schrijft over wantoestanden op de schans, vooral door zaalopzieners. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 14 december 1843 | De permanente commissie wijst er op dat niet alleen de verkopers maar ook de kopers van koloniale kledingstukken gestraft moeten worden. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| ± 1844 | De Staat heeft in 1843 alle onroerende goederen op de Ommerschans in eigendom overgenomen en er wordt een lijst gemaakt van alle tegen brand verzekerde gebouwen die de Maatschappij 'als vruchtgebruikster' in gebruik heeft. Zie op het overzicht van brandpolissen bij ± 1844. |
| 1 januari 1844 | Een bedelaarskolonist stuurt de ‘Heer Burgemeester en Heeren Regenten van het Gasthuis te Weesp’ een prachtige nieuwjaarswens. |
| 18 oktober 1844 | Bedelaars die voor de tweede keer zijn veroordeeld wegens het verkopen of verwaarlozen van de aan hun verstrekte kleding, moeten een gespikkeld pak dragen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| Verplichte zuinigheid op de psalmboeken en andere stukken uit 1845-1847 | |
|---|---|
| 28 augustus 1845 | De onderbrigadier van de veldwachters klaagt over de nieuwe onderdirecteur die hem niet lijkt te vertrouwen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 11 september 1845 | Bepaald wordt hoeveel jongeren de employés als hulp in de huishouding mogen hebben. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 2 januari 1846 | Tegen brand wordt verzekerd een blijkbaar nieuw gebouwd drooghuis aan de oostkant van het gesticht. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 2 januari 1846. |
| 19 juni 1846 | Deserteurs die zich aan ontvreemding van goederen der Maatschappij hebben schuldig gemaakt, moeten aan de bevoegde autoriteiten worden opgegeven. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 17 mei 1847 | De koloniale ambtenaren moeten het goede voorbeeld geven om de afschaffing van sterken drank in de koloniën te bevorderen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 26 juni 1847 | De permanente commissie brengt de tuchtraad te Ommerschans 'zijne verpligting onder het oog om de bij het Reglement van Tucht bepaalde straffen toetepassen'. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 19 augustus 1847 | Er worden loodsen voor houtspaanders en hout tegen brand verzekerd. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 19 augustus 1847. |
| 17 september 1847 | Er moet zuinig worden omgesprongen met de psalmboeken voor de nieuw gebouwde kerk bij de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 9 november 1847 | De directeur wordt gemachtigd om in bijzondere gevallen teruggebrachte deserteurs uit de vrije koloniën dadelijk naar de Ommerschans te doen overbrengen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 29 november 1847 | De permanente commissie treedt op tegen het feit dat de tuchtraad van de Ommerschans bedelaars meer dan één keer straft voor hetzelfde vergrijp. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| Bepaling hoeveel koffie en cichorei er in een kan moet, en andere stukken uit 1848-1849 | |
|---|---|
| ± 1848 | Een overzicht van de 'vaste goederen op de Ommerschans', dat vermoedelijk in 1848 is gemaakt. |
| 25 januari 1848 | De permanenter commissie stelt een nieuw Reglement op de geneeskundige dienst in alle kolonien vast. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 7 februari 1848 | De permanente commissie wijst de tuchtraad er op dat men geen straffen mag stapelen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 11 maart 1848 | Het ziekenhuis op de schans wordt herverzekerd en een blijkbaar nieuw gebouwd fabrieksgebouw wordt voor het eerst tegen brand verzekerd. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 11 maart 1848. |
| 4 mei 1848 | Eerste opname van Willem van der Hoorn, hoofdrolspeler in een aflevering van Verborgen verleden |
| 14 september 1848 | Bedelaars die door zaalopzieners gebruikt worden om elders boodschappen te doen, lopen natuurlijk weg en dat wil de permanente commissie tegengaan. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 14 & 16 december 1848 | De Maatschappij van Weldadigheid sluit een contract met molenaar J. ten Kate van de molen de Star dat de laatste een wijk zal graven vanuit de Dedemsvaart naar zijn molen en grond zal afstaan aan de Maatschappij om de Ommerschans door middel van een te graven wijk via zijn wijk verbinding te geven met de Dedemsvaart. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 18 april 1849 | De permanente commissie bepaalt bij besluit dat bedelaarskolonisten stil en eerbiedig de kerk moeten binnenkomen. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 11 augustus 1849 | Aan de brandverzekering worden toegevoegd drie ‘bouwmanswoningen’ alsmede een lijkenhuisje bij het hospitaal. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 11 augustus 1849. |
| 26 oktober 1849 | De schoolmeester van de scans keert, in het zicht van iedereen, beschonken terug van een uitstapje. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 27 november 1849 | De definitieve regeling van de gang van zaken rond de waterhuisjes, inclusieg de hoeveelheden koffie en cichorei per kan. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| Ongeregeldheden te Meppel bij een transport en andere stukken van 1850 t/m 1859 | |
|---|---|
| 5 maart 1851 | Zomaar even uitgezocht, een groepje van acht bedelaars uit Leiden komt op de Ommerschans aan. |
| 5 oktober 1852 | De permanente commissie neemt maatregelen 'tot keering van desertie uit de bedelaarsgestichten en afwijzing van het voorstel om het salaris der veldwachters te verhoogen alsmede om de veldwachters bij het houden van toezigt op de bijeengevoegde deserteurs met geladen geweer te wapenen'. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 24 november 1853 | Tegen brand verzekerd worden blijkbaar nieuw gebouwde veldwachtershutten, een portiershuisje en enkele woningen op het terrein van de Ommerschans. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 24 november 1853. |
| 11 juli 1855 | Bij een transport van bedelaars van de Ommerschans naar Veenhuizen vinden te Meppel ernstige ongeregeldheden plaats. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 17 september 1855 | Een vergrootte boerderij en vijf stenen veldwachtershutten op het terrein van de Ommerschans worden tegen brand verzekerd. Zie op het overzicht van brandpolissen bij 17 september 1855. |
| 9 november 1855 | Twee krankzinnige bedelaars moeten volgens dokter Hamer absoluut van de schans worden verwijderd. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 9 november 1855 | Bij besluit van de permanente commissie wordt 'den bedelaarskolonisten volledige vergoeding opgelegd voor verkochte, ontbrekende of verwaarloosde goederen en hen alleenlijk de volstrekt benoodigde kleeding in vervanging tegen betaling mogen worden verstrekt'. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 24 oktober 1856 | De permanente commissie vaardigt een bepaling uit, 'nopens het bijeenkomen van gehuwden onder de bedkol, het bezoeken der kinderen van hunne ouders, in andere gestichten verpleegd wordende, het overdoen aan elkander van middagspijs en het gebruik maken van den keuken tot het bereiden van spijzen'. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| eind 1856 | Dan treedt de permanente commissie af, beledigd doordat in het parlement over hun wordt gesproken alsof ze grote verkwisters zijn. Baron MacKay wordt aangesteld als 'gecommitteerde der Regering' en leidt vanaf nu de Koloniën van Weldadigheid. (geen transcriptie). |
| 12 januari 1857 | Een verslag door de directeur der koloniën van een bezoek aan de Ommerschans, met nadruk op de kwaliteit van het aardappelbrood. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 22 april 1857 | De gecommitteerde der Regering bepaalt dat in het vervolg door den Raad van Tucht geene opsluiting welke langer dan 14 dagen duurt toegepast mag worden. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 19 februari 1858 | In het Geneeskundige verslag der Kolonien en Gestichten van de Maatschappij van Weldadigheid over het dienstjaar 1857, is veel aandacht voor de blijkbaar profijtelijk draaiende apotheek van de Ommerschans. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |
| 31 augustus 1858 | De gecoommitteerde der Regering bepaalt dat de gestichten, fabrieken, werkplaatsen enz, voortaan op vertoon van een behoorlijk getekend permissiebillet gratis kunnen worden bezigtigd. (tijdelijke link naar schackmann.nl) |